Minik bahçeler dünyasında son moda: Teraryum - Blog - Meraklısı İçin
Minik bahçeler dünyasında son moda: Teraryum

Minik bahçeler dünyasında son moda: Teraryum

Bir arkadaşınızın evinde, bir ofis masasının üstünde, dekorasyon dergilerinde veya yapı marketlerin bitki bölümlerinde görmüşsünüzdür belki. Akvaryum desen değil, bonsaiye de benzemiyor. Cam kapların içinde bir takım yeşillikler... Tanıştıralım; onlara teraryum deniyor!

İyi de, teraryum tam olarak nedir, ne değildir? Neden bitkileri akvayumlara koyuyorlar? Güzel de görünüyor ama, nasıl yapılıyor acaba? E bir de bunların bakımı vardır herhalde... gibi sorular aklınıza düştüyse, merakınız depreştiyse, yazımızın devamına buyurun.

Teraryum nedir?

Kelimenin kendisi yeterince anlatıyor aslında. "terra" Latince'de toprak demek. "arium" ise "aquarium", yani bildiğimiz akvaryum'dan geliyor. Yani "terrarium"; toprak akvaryum.

teraryum

Teraryumlar aslında dünyadaki bazı ekosistemleri taklit ediyorlar. Özellikle de tropik veya egzotik ekosistemleri. Nasıl ki dünyanın bu gibi özellikler taşıyan bölgelerinde yağmurlar yağıyor, hızla buharlaşıyor, tekrar yağıyor ve bu döngü tekrarlanıp duruyorsa; işte teraryumlarda da benzer prensipler için uygun ortam ve koşullar sağlanmaya çalışılıyor.

Teraryumlara bu açıdan yaklaşıldığında, kendileri sadece bir dekorasyon objesi olmaktan çıkıp yağmuruyla, nemiyle, çakılıyla, toprağıyla ve tabi ki bu ekosisteme özgü bitki örtüsüyle (hatta bazen kaplumbağa, iguana gibi hayvanlarıyla da) minik dünyalar olarak kabul edilebiliyor.

teraryumTeraryum nerden çıkmış?

Dünyanın taklit edilmeye çalışılan ekosistemden epeyce uzak bir köşesinden: İngiltere'den!

İlk teraryum örnekleri 1800'lerde Londra'da yaşayan bir botanik meraklısı Dr. Nathaniel Ward tarafından yapılmış. Londra havasının ışığı, ısısı, nemi, tozu Ward'ın bitkilerinin hayatta kalmasına pek olanak tanımıyormuş. Günlerden bir gün, Ward tesadüfen kavanoz dibinde kalan toprakların nasıl da tam da gereken ortama kavuşup üzerinde bitkiler filizlendiğini görünce kavanozlar bir başka, biraz daha alıcı gözüyle bakmaya başlamış. Bu tesadüften yola çıkarak kavanozlar içinde mikro ekosistemler, mikro iklimler, minik minik dünyalar oluşturmaya başlamış. Teraryum böylece bir bitki yetiştirme yöntemi olarak botanik meraklılarının lügatına eklenmiş.

Son zamanlarda maruz kaldığımız yeşilsizlikten midir nedir bilinmez, bonsai, sukulent, ikebana gibi pek çok bitkilerle haşır neşir hobiler arasında da yerini almaya başlayan teraryum hem hazır olarak pek çok yerde satılıyor, hem de teraryum yapımını öğrenebileceğimiz atölyeler, workshoplar giderek yaygınlaşıyor.

Teraryum bitkileri

Hayır, teraryumlarda her tür bitki yetişmiyor. Domates, biber yetiştirmek gibi bir merakınız varsa, onun için Saksılarda Bahçeler yazımıza göz atabilirsiniz. Teraryumlar sağladığı ortam nedeniyle, sulak,nemli, sisli, puslu alanlarda veya yüksek ağaçların gölgelerinde yetişen bitkilere ev sahipliği yapabiliyor. Bu da teraryumunuz için bitki seçerken, bitkilerin yaşadığı ekosistemleri araştırıp teraryum için uygun olanları belirlemenizi gerektiriyor.

Aslında sokaklarda, bahçelerde, parklarda nemli alanları gözünüze kestirip buralarda serpilip büyüdüğünü farkettiğiniz minik otlar, yosunlar veya yabani çiçekçikler gibi bitkileri teraryumunuzda kullanabilirsiniz. Ama tabi ki biraz çiçekçi ve sera gezmenin de keyfi bir başka.

Pek çok çiçekçi ve serada bulabileceğiniz, teraryumlarda yetiştirmeye elverişli bitki türlerini araştırdık: Fitonya, arapsaçı, çeşitli tırmanıcı bitkiler, küçük eğrelti otları, bazı etobur bitkiler, minyatür menekşeler bunlardan bazıları. Afilli isimleriyle uygun olan diğer türler ise; Peperomia, Selaginella, Pilea, Hemianthus callitrichoides, Hemianthus micranthemoides, Hydrocotyle verticillata, Hydrocotyle leucocephala, Hydrocotyle sibthorpioides.

teraryum

Önemli olan seçeceğiniz bitkilerin nemli ortamları sevmesi ve çok hızlı gelişen türlerden ziyade minyatür bitkiler olması. Eğer birden fazla bitki başrolde olacaksa, bu bitkilerin birbirleriyle iyi geçinen türler olmasına da dikkat etmelisiniz.

Teraryum için gereken malzemeler

Teraryum neymiş öğrendik, ana fikri kaptık. Bitkileri de nasıl seçeceğimizle ilgili bir fikrimiz var artık. O zaman kolları sıvayıp teraryum yapımına geçebiliriz. Bir malzeme listesiyle başlayalım.

  • Cam kap: Cam kapaklı şekerlikler, büyük boy şeker kavanozları bu iş için çok uygun. Seçeceğiniz kavanozun yeterince derin, geniş ve üzerini tamamen kapayabileceğiniz bir kap olması önemli. Fanus veya küçük akvaryumlarda da teraryum yapmayı deneyebilirsiniz.teraryum
  • Çakıl taşları: Çakıl taşları en kritik malzemelerden. Sulama yaparken drenajın sağlanması için ihtiyacınız olacak.
  • Bahçe eldiveni: Hem ellerinizi korumak, hem de kavanoz üzerinde envai çeşit parmak izi bırakmadan çalışabilmek için ihtiyaç duyabilirsiniz.
  • Uzun cımbız: Dar ağızlı ve çok derin kavanozlarda çalışacaksanız uzun bir cımbız işinizi epeyce kolaylaştıracaktır. Bu cımbızları pek çok akvaryum malzemesi satan dükkandan veya internetten kolayca bulabilirsiniz.
  • Torf: Bitkilerinizi ekeceğiniz malzeme işte bu! Seçtiğiniz bitkiye uygun bir torf edinmeyi unutmayın. Bahçe malzemeleri satan dükkanlardan, çiçekçi, sera veya fidanlıklardan satın alabilirsiniz.
  • Sphagnum: Bu ilginç malzeme çakıl taşlarının üzerine ekleniyor ve filtre görevi görüyor. İsmen bilmiyor olsanız bile mutlaka orkide saksılarının dibinde görmüşsünüzdür. Bu canlı malzeme kendi ağırlığının yaklaşık 20 katı kadar su muhafaza edebilmesiyle biliniyor. Yani, teraryumunuzun nem dengesini sağlarken ana rollerden birini oynayacak. Sphagnum'u bahçe malzemeleri satan dükkanlarda, çiçekçilerde veya internette bulabilirsiniz. Eğer temin edemiyorsanız, sphagnum yerine doğal elyaf kullanabilirsiniz. Ancak elyafı güzelce sakladığınızdan emin olmalısınız ki, teraryumunuz estetik duruşundan ödün vermesin.
  • Aktif karbon: Aslında bildiğimiz kömür kırıntısı. Akvaryumlardan satın alabileceğiniz gibi kendiniz de kömür parçalarını toz haline getirmeden ama iyice un ufak ederek kullanmayı deneyebilirsiniz. Aktif karbon teraryumunuzun havasını temizleyecek, bakteri ve küf oluşumunu engelleyerek uzun ömürlü olmasını sağlayacak.
  • Fısfıslı bir şişe ve su: Herşeyi yerli yerine koyup teraryum yapımını tamamladıktan sonra can suyu vermeniz gerekecek. Bunun için fısfıslı bir şişe edinin ki suyu eşit miktarda her noktaya dağıtabilesiniz, tıpkı yağmur gibi.
  • Bitkiler: İşte nihayet! En eğlenceli malzeme! Teraryum bitkilerini araştırın, okuyun, öğrenin. Seçiminizi yapın ve çiçekçinin yolunu tutun. Yosun ve minik yabani bitki örtüleri için parkların bahçelerin kuytu nemli köşelerine bakınmayı da unutmayın!

Teraryum yapımı

Malzemelerinizi edinip kolları sıvadığınıza göre artık işe koyulabilirsiniz. İlk iş, kavanozunuzu güzelce yıkayıp, temizleyip, kurulamak.

teraryum

Sonra çakıl taşlarını kavanozun en altına eşit seviyede bir katman oluşturacak şekilde yerleştirin. Çakıl taşları en altta olmalı ki, taşlar tabanda biriken suyu neme çevirsin, toprak için sağlam bir temel oluştursun ve bitki köklerinin çürümesini engellesin. Nasıl ama? İyi bir dünya taklidi, değil mi? :)

Çakıl taşlarından sonra sphagnumu, eğer temin edemediyseniz elyafı, yerleştirin. Sphagnum tabakasının üzerine de aktif karbon veya kömür parçacıklarını ekleyin. Ve son katman: torf.

Torf katmanını da yerleştirdikten sonra minik çukurcuklar açarak bitkilerinizi ekin. Ekme işlemini yaparken bitki köklerine olabildiğince nazik davranmaya çalışın ki zedelenmesinler. İşte tam da bu noktada uzun cımbızlar imdadınıza yetişecek. Eğer bunlardan bulamadıysanız da çatal, bıçak, kaşık veya basit bir çubuk gibi çekmecenizdeki size en cazip gelen malzemeleri de kullanabilirsiniz. Son olarak teraryumunuza can suyunu da verdiniz mi tamamdır!

Hayal kurmak serbest! Teraryumunuzu tamamladıktan sonra, minik dünyanızı minyatür objelerle süsleyebilirsiniz. Deniz kabukları, oyuncaklar, el yapımı figürler... Aklınıza ne gelirse. Bahçe sizin bahçeniz!

teraryum

Teraryum bakımı

Teraryumu yaptınız. Bir köşeye koydunuz. Bakmalara da doyamıyorsunuz. İyi de bu teraryuma gerçekten nasıl bakacaksınız? Çok meşakkatli değil, ancak yine de bir kaç nokta var ki dikkat etmeniz gerekecek.

Topraktan başlayalım. Torfunuzu gübrelemeyin. Gübrelerseniz bitkileriniz coşacak, büyüdükçe büyüyecek ve teraryum kabınızdan taşacaktır. Kaptan taşan bitkiler ise ihtiyaçları olan ve teraryumun onlara sağladığı ideal ortamdan ayrılmış olacağı için ölmeye başlayacaktır. Toprağın besin seviyesini uygun noktada tutabilmek için yaklaşık 2 yılda bir torfun üst katmanını yenileyebilirsiniz. Bitkilerinize uygun toprak kullanmayı unutmayın.

Gelelim suya. Teraryumlar, kullanılan malzemeler, bu malzemeleri yerleşimi ve doğal olarak kapalı bir cam kap içinde bulunmaları nedeniyle zaten oldukça nemli bir ortama sahiptirler. Bu yüzden çok fazla sulamaya ihtiyaç duymazlar. Hatta fazla sulama yarardan çok, bitki köklerinin çürümesine neden olarak mikro ekosisteminizi altüst eder ve zarar verir. Teraryumunuzun suya ihtiyacı olup olmadığını parmağınızı toprağa hafifçe batırarak anlayabilirsiniz. Toprak nemliyse suya gerek yoktur. Kuruysa biraz sulama iyi gelecektir. Ayrıca teraryumunuzun camı nemleniyorsa, buhardan içini göremiyorsanız, muhtemelen fazla sulamışsınız demektir. Bu durumda teraryumun kapağını birkaç saat açık bırakın ki, tekrar nem dengesini yakalasın.

Işık ve ısı mevzusu her bitkide olduğu gibi teraryumlar için de oldukça kritik. Cam ışığı yansıtacağı için direk güneş ışığına maruz kalan teraryumlardaki bitkiler yanabilir. Çok gölgede kalmak da teraryumlara iyi gelmez. Yine geldik o meşhur bitki bakımı mottosuna; direk güneş almasın ama karanlıkta da kalmasın :) Teraryumunuzun camı yosun tuttuysa, muhtemelen direk güneş ışığına maruz kalmıştır. Daha gölge bir yer istediğini anlatmaya çalışıyordur. Ayrıca teraryumların içindeki nemi koruyabilmesi için fazla sıcak ortamlardan da uzak durmalıdır. Kaloriferlerin yakınlarında, pencere önlerinde yanıp kavrulabilirler.

Toprak, su ve güneş gibi temel bakımların yanı sıra teraryumunuzun bakımıyla ilgili diğer yapmanız gereken şeyler çürüyen, kuruyan yaprakları temizlemek ve camın tozunu almak. Temizlerken su dışında herhangi bir sıvı kullanmayın.

Bu kadarcık!

Meraklısı İçin'de yayınlanan Teraryum Atölyeleri'ne göz atmayı unutmayın!

Yoyomoyo

135374 kez okundu.

Son Blog Yazıları

Hayalinizdeki İşe Kavuşabilirsiniz!

Hayalinizdeki İşe Kavuşabilirsiniz!

Kim istemez ki sevdiği işi yapmayı, hayatımızı sürdürmek için çalıştığımız işe giderken her gün belki de bir çoğumuz bunun hayalini kuruyoruz.. Öncelikle severek yapabileceğiniz işin ne olduğunu bulmak gerek eğer bunu biliyorsanız ve kendinizden eminseniz bu güzel bir başlangıç, tebrikler!

17.02.2017
Resimsi Fotoğraf Tekniği; Cyanotype

Resimsi Fotoğraf Tekniği; Cyanotype

Fotoğraf sanatı 19. yüzyılda Yüksek Sanat Dönemi’nden başlayan bir süreçte resim sanatından etkilenmeye başlamış. O zamanki fotoğraf sanatçıları teknik imkanlara bağlı olarak ürettikleri fotoğraflarda hem konu hem de teknik bakımından resimsel fotoğraflar üretmişler.

14.02.2017
Bazı Alışkanlıklarımızı Acilen Bırakmalıyız

Bazı Alışkanlıklarımızı Acilen Bırakmalıyız

Bir çoğumuz başarılı olmak için zaman zaman çok farklı yöntemlere başvurabiliyoruz. Stresimizi azaltmak, motive olabilmek için meditasyonlardan, nefes tekniklerine, hobi edinmeye doğa yürüyüşlerine kadar her şeyi deniyoruz. Hayatınıza işinize yaramayacak, tam tersi sizi hedeflerinizden uzaklaştıracak alışkanlıklar eklemek yerine bazı olumsuz şeyleri analiz edip onları kaldırmayı deneyin.

10.02.2017
Özgün Baskı Sanatı

Özgün Baskı Sanatı

Özgün baskının genellikle, tuval resimleri gibi orjinal olduğu düşünülmez. Oysa ki özgün baskı teknikleri de tıpkı diğer resim sanatları gibi farklı bir üretim aracıdır. Sanatsal baskıda oluşturulan yazılar ve resimler çeşitli malzemeler ve farklı teknikler kullanılarak çoğaltılır.

03.02.2017
Yaratıcılık Doğuştan Gelmez, Geliştirilir!

Yaratıcılık Doğuştan Gelmez, Geliştirilir!

İnsanın yaratıcılığı, var olan şeyleri kullanıp buna düşünce gücünü ekleyerek yeni bir şeye dönüştürmektir. Yani insanın yaratıcılığında yoktan var edilen hiçbir şey yoktur, elimizde mevcut olanlarla mevcut olmayan şeyi oluşturma eylemidir diyebiliriz.

26.01.2017
Çocuk Yetiştirirken Nelere Dikkat Etmelisiniz

Çocuk Yetiştirirken Nelere Dikkat Etmelisiniz

Elbette her ebeveyn başarılı çocuklarının olmasını ister, bu anne babalar için doğal bir arzudur. Ancak bu arzuyu gerçeğe dönüştürebilmek ise tamamen farklı bir konudur. Başarılı ebeveynler olmak için çocuklarımızın aile içi eğitimlerinde nelerden kaçınmalı, nasıl davranmalıymışız şöyle bir bakalım.

24.01.2017
Gözlerini Aç ve Sanatı Keşfet

Gözlerini Aç ve Sanatı Keşfet

Fransız bir sanatçı olan Edward Degas’ın söylediği gibi ‘Sanat sizin ne gördüğünüz değildir, onu başkalarına nasıl gösterdiğinizdir’. Alexa Meade bu sözleri söyleyen sanatçının ölümünden tam 100 yıl sonra bu vizyonu hayata geçirecek yeni bir yol bulmuş. Resimlerinde oluşturmak istediği kompozisyonu neden gerçek bir insan vücuduna uygulayarak yapmayayım ki demiş ve yaşayan 3 boyutlu portrelerini bizlere sunmuş.

20.01.2017
Kağıt Tutkusu

Kağıt Tutkusu

Kağıt hobisi olan biriyle tanışanlar bilirler, onların kullandığı defterler kesinlikle sıradan değildir. Ya el yapımıdır, doğaldır ya da farklı bir çeşit kağıttandır, farklı bir dikişle ciltlenmiştir. Kağıdın kokusu, dokusu yeni bir parfümü koklamak gibidir ve bu durum gerçek bir tutku haline gelmiştir onlar için.

17.01.2017
Pinhole ile Deneysel Fotoğrafçılık

Pinhole ile Deneysel Fotoğrafçılık

Fotoğrafçılık ve kameralar ne kadar gelişse de fotoğrafın temel unsurları ve o karanlık kutu mantığı hala aynı. Pinhole ile fotoğraf çekmek gerçekten eğlenceli ve basit, hem de etkisi farklı ve deneysel çalışmalar ortaya çıkıyor.

13.01.2017
İşinizde Mutlu Değil Misiniz?

İşinizde Mutlu Değil Misiniz?

Bir şekilde hayat şartları ve herkese göre değişiklik gösteren nedenlerden dolayı bir çoğumuzu sevmediğimiz işlere bağlanıp kalıyoruz. Eğer sizin için de durum böyleyse bize kulak verin. Sizi biraz olsun rahatlatacak ve daha iyi motive olmanızı sağlayacak bazı tavsiyelerimiz olacak.

10.01.2017

Önceki blog yazıları

İlginizi çekebilir
Teraryum Atölyesi

Teraryum Atölyesi

İstanbul Çiçek Akademi, gündelik hayatın koşuşturmacasına bir mola vermek isteyen meraklıları, Teraryum ile tanışmaya davet ediyor. Teraryum atölyesi Bostancı'da.
200 TL