Maço meraklıların dansı: Flamenko - Blog - Meraklısı İçin
Maço meraklıların dansı: Flamenko

Maço meraklıların dansı: Flamenko

Asi olduğu kadar asil, fevri olduğu kadar kırılgan, hüzünlü olduğu kadar da kıvrak bir dans türü flamenko. Kadınların ayaklarıyla yerleri dövmekle yetinmeyip, alkışlarıyla da salonları inleten bir sahne sanatı. Flamenko belki müziğindeki oryantal tınılardan, belki de dansçıların maço tavırlarından ötürü buralarda da dans meraklılarının gözdeleri arasında yerini almaya başladı.

Flamenko müziği, flamenko dansı ile birleştiğinde ifade edilenleri ucundan da olsa anlamak için sular seller gibi İspanyolca bilmeye gerek yok. Danstaki isyan ve acı bir şekilde kendini ele veriyor zaten.

Aslında flamenko...

Tek başına bir dans türü olmanın çok daha ötesinde. Flamenko müziği, flamenko gitarı, flamenko vokali ve nihayet flamenko dansı bir bütün olarak düşünülmeli. Gitar haricinde destekleyici enstrümanlar ve kostümler de bu sahne sanatının olmazsa olmazları arasında yer alıyor.flamenko

Ses çıkarmadan olmuyor. Tabanı ve topukları çivili özel ayakkabılar flamenkonun demirbaşlarından. Kostüm listesinde ayakkabıları kat kat uzun etekler, püsküllü şallar, halka küpeler, yelpazeler ve saça konan kırmızı güller takip ediyor. Kırmızılar ve siyahlar ana renkleri oluşturuyor. O taban yere vurulacak, o etek dalgalanacak, o şal savrulacak!

Evet, kökeni İspanya'ya, daha doğrusu Endülüs'e dayanıyor. Ancak Endülüs Halk Müziği veya Endülüs Halk Dansı olarak tabir edilemeyecek kadar derin bir kültüre işaret ediyor.

Flamenkonun tarihçesi

Flamenkonun popülerliğine tezat bir tarihi var. Müzikologlar, sosyologlar ve kültürel bilimciler flamenkonun tarihi konusunda bir türlü hemfikir olamıyorlar. Flamenkonun nereden çıktığı konusunda tek bir bilgiye ulaşmak oldukça zor. Bu yüzden dillere destan flamenko rivayetlerini sizin flamenkoiçin derlemeye karar verdik.

Flamenkonun tarihini inceleyenlerin bir kısmı, flamenko kültürünün Güney İspanya'da yaşayan ve anadilleri Latince olan Çingeneler, İspanyol Yahudiler, Berberi Arap Müslüman ve İber halklarının ortak bir ürünü olduğunu belirtiyorlar.

Flamenkonun kökenine dair iki hakim görüş var. İlki flamenkonun İspanya'nın güneyinde, yani Endülüs bölgesinde, doğduğunu söylerken; ikinci görüş ise flamenkonun Pakistan ve Hindistan kökenli olup, çingene toplulukları tarafından bölgeye getirildiğini söylüyor.

Bir başka rivayete göre ise, flamenko tek bir kişinin sanatının yaygınlaşması sonucu doğmuş. Endülüs'te yaşayan bir Arap udi (ud sanatçısı): Flamo Mengue. Flamo Mengue o kadar usta bir udiymiş ki, Kastilyalı gitaristler ona özenip tarzını benimsemeye başlamışlar. Gitaristler arasında bir ekol haline gelen bu çalış tarzı "flamomengue" olarak adlandırılmış ve zaman için de kelime "flamenco"ya dönüşmüş.

flamenko Gelelim flamenkonun tarihsel çizgisine... Flamenkonun altın çağı 1840lara denk düşer. Bu dönemde gitardan öte, şarkı ve özellikle dansa ağırlık verilmiştir. Cante'ler, yani flamenko geceleri, önceleri sadece yerli halkların evlerinde düzenlenirken zaman içinde  küçük tavernalara ve oradan da fiestalara, yani partilere, taşınmıştır.

1842 yılı, flamenko tarihinin belki de dönüm noktası. İlk flamenko gece kulübü "Cafe Cante" 1842'de Sevilla'da açılmış ve meraklıları tarafından büyük ilgi görmüş. Cafe Candante olarak bilinen bu dönem, günümüz flamenkosunun da başlangıcı olarak kabul ediliyor.

1936'da İspanya'da çıkan iç savaş sonucunda pek çok sanatçı ülkesini terketmek zorunda kalmış. Bu durum, flamenkonun sınırlarının İspanya'yı aşmasında ve kültürün yaygınlaşmasında önemli bir rol oynamış.

flamenko1950li yıllarda flamenkoya özel festivaller düzenlenmeye başlamış. Özellikle Sevilla Bienali, o zamanlardan kalan ve günümüzde halen en önemli flamenko festivalleri arasında gösterilen etkinliklerden.

Şimdilerde ise hemen hemen her yerde bir flamenko kursu ile karşılaşmak mümkün. Meraklılarına özel düzenlenen flamenko geceleri, gösteriler, albümler, bulunması giderek kolaylaşan özel kostüm ve ayakkabıları ile flamenko, oldukça fazla ilgi gören bir dans türü.

Flamenkoya nasıl başlanır?

Pek çok hobide, ve özellikle dansta olduğu gibi, flamenkoda da doğru eğitimi almak şart. Eğitimi alacağınız merkezi, eğitmeninizi önceden görüp tanışmanızda fayda var. Katılımcıların fikirlerini almak da iyi bir fikir olabilir. Biraz araştırmaya zaman ayırmak gerek.

flamenko Diyelim ki, kursa kaydınızı yaptırdınız. Dersler başladı. Temel eğitim aşamasındasınız. Peki ama, kurs haricinde kendinizi nasıl geliştireceksiniz? Bunun için birkaç önerimiz var:
  • Yolda, evde, boş zamanlarınızda bol bol flamenko müziği dinleyin. Kulağınız ritimlere alışsın. Özellikle Paco de Lucia, Vicento Amigo, Chicuelo, Niño Josele gibi dünyaca ünlü gitaristleri ve Camarón de la isla, José Parra, José Mercé, Diego el Cigala, Duquende gibi vokalleri tanıyın.
  • Zaman zaman flamenko gösterileri düzenleniyor. Bu gibi etkinliklerin takipçisi olun, biletleri kaçırmayın. İzleyin, öğrenin.
  • Gösteriler ayağınıza gelmiyorsa, internet üzerinden pek çok videoya ulaşabilirsiniz.
  • Ayna karşısında bol bol pratik yapın. Kendi kendinize dans etmek cazip gelmiyorsa, ya da yeterince vakit ayıramıyorsanız, figürleri bir kenara bırakıp duruşları ve mimikleri çalışın.
  • Havaya girmek önemlidir. Dans etmeyecek olsanız bile, fırsat buldukça flamenko eteğinizi altınıza, ayakkabılarınızı ayağınıza geçirin. Ara sıra evde televizyon izlerken, şalınızı omzunuza atın, yelpazenizi sallayın. Küpeleri unutmayın!

Son olarak, dediğimiz gibi, "flamenko bir dans türüdür" diyip geçmek yanlış olmasa da, eksik olur. Bu bir kültür. Dil de bunun bir parçası. Haliyle İspanyolca. O halde gelsin bir minik flamenko sözlüğü!

Minik Flamenko Sözlüğü

Aficionado: Dinleyici, seyirci.
Bailaor: Erkek flamenko dansçısı.
Bailaora: Kadın flamenko dansçısı.
Bailar: Dans etmek.
Baile: Dans.
Braceo: Dans boyunca kolların hareketi.
Cabales: Flamenko uzmanı.
Cantaor: Flamenko şarkıcısı.
Cante: Şarkı, şarkı söylemek.
Cuadro Flamenco: Flamenko şarkıcılarının, dansçılarının biraraya gelerek oluşturdukları grup.
Duende: Flamenko sanatına ilham veren ruhani güç
Ensayo: Prova.
Entrada: Başlamak. Dansçının girişi.
Falda: Etek.
Flamenco Puro: Saf, geleneksel Flamenko.
Floreo: Ellerin hareketi.
Gitana: Kadın çingene.
Gitano: Erkek çingene.
Manton: Uzun püsküllü şal.
Palmas: Ritme uygun olarak alkış yapmak.
Pitos: Ritme uygun olarak parmak şıklatmak.
Salida: Çıkış. Dansçının çıkışı.
Tacaor/Tocaor: Flamenko gitaristi.
Zapatos: Ayakkabı.

Deyişler

Asi se baila!: İşte dans budur! (Dansçıya destek anlamında)
Asi se toca!: İşte çalmak budur! (Gitariste destek anlamında)
Asi se canta!: İşte şarkı söylemek budur (Şarkıcıya destek anlamında)
Eso es!: İşte bu!
Hassa!: Harika!
Ale!/Ole!: 12.yy'dan bu yana kullanılan bir deyiş. Allah kelimesinden geldiği sanılmaktadır. Yine destek anlamında bir ünlemdir.
Vamo ya!: Gidelim!

4744 kez okundu.

Son Blog Yazıları

Gözlerini Aç ve Sanatı Keşfet

Gözlerini Aç ve Sanatı Keşfet

Fransız bir sanatçı olan Edward Degas’ın söylediği gibi ‘Sanat sizin ne gördüğünüz değildir, onu başkalarına nasıl gösterdiğinizdir’. Alexa Meade bu sözleri söyleyen sanatçının ölümünden tam 100 yıl sonra bu vizyonu hayata geçirecek yeni bir yol bulmuş. Resimlerinde oluşturmak istediği kompozisyonu neden gerçek bir insan vücuduna uygulayarak yapmayayım ki demiş ve yaşayan 3 boyutlu portrelerini bizlere sunmuş.

20.01.2017
Kağıt Tutkusu

Kağıt Tutkusu

Kağıt hobisi olan biriyle tanışanlar bilirler, onların kullandığı defterler kesinlikle sıradan değildir. Ya el yapımıdır, doğaldır ya da farklı bir çeşit kağıttandır, farklı bir dikişle ciltlenmiştir. Kağıdın kokusu, dokusu yeni bir parfümü koklamak gibidir ve bu durum gerçek bir tutku haline gelmiştir onlar için.

17.01.2017
Pinhole ile Deneysel Fotoğrafçılık

Pinhole ile Deneysel Fotoğrafçılık

Fotoğrafçılık ve kameralar ne kadar gelişse de fotoğrafın temel unsurları ve o karanlık kutu mantığı hala aynı. Pinhole ile fotoğraf çekmek gerçekten eğlenceli ve basit, hem de etkisi farklı ve deneysel çalışmalar ortaya çıkıyor.

13.01.2017
İşinizde Mutlu Değil Misiniz?

İşinizde Mutlu Değil Misiniz?

Bir şekilde hayat şartları ve herkese göre değişiklik gösteren nedenlerden dolayı bir çoğumuzu sevmediğimiz işlere bağlanıp kalıyoruz. Eğer sizin için de durum böyleyse bize kulak verin. Sizi biraz olsun rahatlatacak ve daha iyi motive olmanızı sağlayacak bazı tavsiyelerimiz olacak.

10.01.2017
Kaligrafi ve Grafiti Sanatı Bir Arada

Kaligrafi ve Grafiti Sanatı Bir Arada

Kaligrafi sanatı, eski çağlardan beri her medeniyetin kendi kültürü ile özdeşleştirerek kendine has olarak geliştirdiği bir güzel yazı sanatıdır. Bir gün el Seed adında bir sanatçı İslami kültürünün sanatı olan kaligrafi/hat sanatını Batı kültürü’nün grafiti sanatı ile birleştirmiş. İşte bu yeni tarzın adı Kaligrafiti.

04.01.2017
İsveçli Bir Marka ve İkonik Çantası Kanken

İsveçli Bir Marka ve İkonik Çantası Kanken

Günümüzde oldukça ikonik bir parça olan Fjallraven markasının yarattığı Kanken çantalar kadın erkek dinlemeden Dünya'nın her köşesine yayılmış durumda. Tasarım ile bir ilişiği olan ya da sırtına birsürü eşyasını doldurarak gezmeyi çok seven insanların vazgeçemediği bir parça. Anlatmaya önce Fjallraven markasının hikayesinden başlayalım.

22.12.2016
Yeni Hobimiz Akvaristlik Mi Olsa?

Yeni Hobimiz Akvaristlik Mi Olsa?

Fanusun içinde bir kaç küçük japon balığı ile başlar genelde bu hikaye. Sonra ısıtıcısız, havasız küçük bir akvaryuma bir kaç balık daha ekleyerek, sonrasında da her türlü alet edevatıyla tam tekmil bir akvaryuma kadar gider.

15.12.2016
Kartpostalları Hatırlayan Kaldı Mı?

Kartpostalları Hatırlayan Kaldı Mı?

İşten eve geldiğimizde posta kutumuzda bir kartpostal bulmak nasıl bir gülümseme sebebiydi. Yılbaşlarını, bayramları anlamlandıran o kartpostalların arkasına yazılmış kısacık mesajlardı.

09.12.2016
Tatlı Bir Hikaye: Çikolata

Tatlı Bir Hikaye: Çikolata

Çikolata denildiğinde bile insan bir mutlu oluyor sanki, çikolatanın mutlulukla kesinlikle bir ilgisi var zaten orasını tartışmıyoruz bile ! :)

06.12.2016
Kış'ın Keyfini Nerede Çıkarmalı?

Kış'ın Keyfini Nerede Çıkarmalı?

Bu mevsimde koşa koşa sıcacık evlerimize gitmek, pijamalarımızı giyip keyif yapmak isteriz genellikle. Ama öyle evlere kapanıp havaların ısınmasını bekleyerek kışı geçirmek olmaz, bu mevsimin tadını çıkarmayı da bilmek lazım.

28.11.2016

Önceki blog yazıları

İlginizi çekebilir
Teraryum Atölyesi

Teraryum Atölyesi

İstanbul Çiçek Akademi, gündelik hayatın koşuşturmacasına bir mola vermek isteyen meraklıları, Teraryum ile tanışmaya davet ediyor. Teraryum atölyesi Bostancı'da.
200 TL