Korsan Hobiler 2 – Gerilla Bahçeçiliği - Blog - Meraklısı İçin
Korsan Hobiler 2 – Gerilla Bahçeçiliği

Korsan Hobiler 2 – Gerilla Bahçeçiliği

İlkinde Örmece Furyası'nı ele aldığımız Korsan hobiler yazı dizimizin ikincisi ile karşınızdayız: Gerilla Bahçeciliği! Bu korsan hobinin tabirinde "gerilla" kelimesinin geçmesi sizi korkutmasın. Son derece barışçıl, çevreci ve bir hobi olarak sürdürülebilir bir aktiviteden bahsediyoruz.

Gerilla bahçeciliği tam olarak nedir?

gerilla bahçeciliği Gerilla bahçeciliği, özellikle kişi başına düşen veya düşmesi ideal olan yeşil alan metrekaresinin giderek azaldığı metropollerde hayat bulmuş bir tabir. Kentlerdeki atıl kalmış alanlarda, gökdelen gölgelerinin arasında kalan kaldırım kenarlarında, kanalizasyon kapaklarının üzerinde, yollardaki parke taşların arasında, bakımsız kalmış arazilerde gerçekleştirilen bir tür korsan bahçevanlık olarak tanımlanabilir. Gerilla bahçeciler (korsan hobilerin doğası gereği), izinsiz olarak gerçekleştirdikleri şehri yeşillendirme hareketini genelde gizli bir şekilde organize olup geceleri gerçekleştiriyorlar. Bazı gerilla bahçeciliği meraklıları ise korsan hobilerini güpegündüz icra ediyorlar ki, gerilla bahçeciliğin bir nevi reklamı yapılsın, destek alınsın, katılım ve sürdürülebilirliği artsın. Arada bir sulama için de gece baskınları düzenleniyor olsa da, çoğunlukla bitkiler doğa anaya teslim ediliyor. Sonucunda ise şehrin orta yerinde çiçek bahçeleri bitiveriyor.
gerilla bahçeciliği
1970'lerde New York'ta filizlenen gerilla bahçeciliği akımı, 2004'te bahçecilik meraklısı bir İngiliz reklamcının yazdığı "On Guerrilla Gardening" (Gerilla Bahçeciliği Üzerine) adlı kitap ve hemen ardından açılan internet sitesi ile popüler hale geliyor. Kitabında bu akımın olgularını anlatan Reynolds, gerilla bahçeciliğini "size ait olmayan bir araziyi, izin almadan gizlice yeşillendirmek" olarak tanımlıyor ve ekliyor; "Bu girişimler aslında sahiplenme duygusuna, birlikte yaşamaya, doğaya yönelik kışkırtıcı ve politik bir mesaj taşıyor. Kötü şehircilik anlayışını eleştiren bir tavır. Bu duygu zamanla, adım adım gelişecek ve çoğunluğu saracak. O zaman da gerilla demeye gerek kalmayacak."

Kısaca, hani betonların arasından kendiliğinden bitiveren yabani otlar vardır ya, gerilla bahçeciliği işte tam da bunun insan eliyle yapılanı.

Neden gerilla bahçeciliği yapasınız ki?

gerilla bahçeciliğiBahçeciliğe meraklı olsanız da, aklınıza şu soru gelebilir: Neden kendi bahçemi/balkonumu yeşertmek yerine sokaklarda gizli gizli bahçecilik yapayım ki? Cevabı sorunun içinde saklı. Bu şehir de sizin!

Avrupa Birliği standartlarına göre kişi başına düşen alanın (metropoller hariç değil) en az 10 m2 olması gerekiyor. İstanbullu meraklılar! Bu şehirde yaşayanlara kişi başı düşen yeşil alanların 1 m2 olduğunu biliyor muydunuz?

Durumun vehameti artık o kadar ortada ki, bilim literatüründe de kendine yer edinmiş vaziyette. Amerikalı biyolog Edward O. Wilson, günümüzde metropollerde yaşayan insanların hemen hemen tamamında "biyofili" (biophilia) görüldüğünü veya yakın zamanda görüleceğini belirtiyor. Biyofili kelimesi, "insan benliğinin doğaya duyduğu içgüdüsel özlem" anlamına geliyor.gerilla bahçeciliği

Gerilla bahçeciliği ise derdimize derman olmasının yanı sıra eğlenceli bir hobi olarak giderek popülerleşiyor. Özellikle New York, Londra ve Paris gibi metropollerde şehrin ortasında bitivermiş bahçelerle karşılaşma ihtimaliniz oldukça yüksek. Henüz Türkiye'de yaygın olmasa da, bugüne kadar toplam 33 farklı ülkede gerilla bahçecilik örneklerine rastlanmış ve dünyada yaklaşık 100.000 gerilla bahçeciliği meraklısı bulunuyor. Ayrıca, her yıl 1 Mayıs'ta Uluslararası Ayçiçeği Gerilla Bahçeciliği günü kutlanıyor ve gerillalar şehirlerin muhtelif köşelerine ayçiçeği tohumları ekiyorlar.

steve wheenSanat bunun neresinde?

Gerilla bahçeciliği gelişime açık bir hobi. Bunun en güzel örneklerini ise "çukur bahçecisi" olarak anılan, gerilla bahçeciliğin üstatlarından Steve Wheen veriyor. Doğu Londra'daki şaheser tabir edilen gerilla bahçeciliğinden kendisi sorumlu. Özellikle yollardaki çukur ve çatlak bölgelerde çalışmayı tercih eden Wheen, bu alanları çiçek ve toprakla yeşertmekle kalmayıp, şipşirin minyatür objelerle dekore de ederek steve wheenküçücük fıçıcık içi dolu turşucuk yaşam alanları yaratıyor.

Wheen, çukurlarda dünyalar yarattıktan sonra eserlerini fotoğraf ve video ile belgeliyor. Ardından, ezilerek yok olmasını istemediği için, bitkiler dahil olmak üzere tüm eserini sokaktan kaldırıyor.

gerilla bahçeciliğiNasıl yapacaksınız?

Siz de bu furyaya katılmaya karar verdiyseniz, birkaç küçük tüyoya ihtiyacınız olabilir. Daha önce bahçecilik ile ilgilenen meraklılar konuya aşinadır belki, ama gerilla bahçeciliğe yeni başlayan meraklılar için adım adım yapılacakların bir listesini hazırladık.

1. Bölgenizi belirleyin.
İlk yapmanız gereken gerilla bahçeniz için uygun (aslında tam olarak da "uygun" olmayan) bir bölge belirlemek. Genellikle şehirlerde bu işe uygun pek çok alan bulunabilir. Örneğin, kaldırım kenarları, köprü altları, yerinden sökülmüş bir kaldırım taşı veya babanın yeri, ve hatta ağaç dipleri olabilir. Başlangıç için çok büyük bir alan seçmemenizde fayda var. Ayrıca belediyeler tarafında çimlerin düzenli olarak biçildiğini hatırlatalım. Çimlik bir alanda orta yerde başlattığınız gerilla bahçeciliği girişiminiz çim biçme makinelerine kurban gitmesin; siz yine kenar köşe bir yer seçmeye çalışın.

2. Seçtiğiniz alanın özelliklerini not edin.
İşe koyulmadan önce mutlaka az da olsa hazırlık yapmanız gerekecektir. Bunun için bahçenizin yer alacağı bölgede neler yapmanız gerektiğini bilmek işinize yarar. Taşları ayıklayacak mısınız? Çöpler toplanacak mı? Yabani otlar sökülecek mi? Toprak ilavesi gerekli mi? Halihazırda toprak varsa, hangi bitki türünün yetişmesi için uygun?

3. Ekeceğiniz bitkileri seçin.
Gerilla bahçeniz hangi bitkilerin yetişmesi için uygun? Eğer küçük bir alanla başlıyorsanız küçük bitkiler seçmelisiniz. Yeterince yeriniz varsa bir ağaç fidanı bile dikebilirsiniz. Bitkileri seçerken toprağın durumuna, ne kadar güneş alacağına, ne kadar gölgede kalacağına, mevsime ve diğer hava şartlarına dikkat etmelisiniz. Çok fazla bakım gerektiren (sulama, budama, gübreleme gibi) bitkilerden kaçınmanızı öneriyoruz. Ne de olsa pencerenizin önündeki saksı gibi her an ulaşabileceğiniz bir yerde değil, şehrin bir köşesinde kendi haline bırakacağınız bir bahçeniz olacak. Çiçek ekebileceğiniz gibi, sarmaşık türleri ve hatta sebze de ekebileceğinizi unutmayın. Ortanca, cam güzeli, papatya, hatta domates, fesleğen, biberiye... Seçin birini!

4. Planlayın ve organize olun.gerilla bahçeciliği

Gerilla bahçecilik için bir gün ve saat belirleyin. Gece mi, gündüz mü yapacaksınız? Yardıma ihtiyacınız olacak mı? Olacaksa, küçük bir grup halinde organize olup işe koyulmak faydalı olacaktır. Eğer birden fazla bitki türü ekecekseniz ve yeterince alanınız olacaksa, kağıt üzerinde minik bir peyzaj çalışması dahi yapabilirsiniz.

5. Malzemelerinizi hazırlayın.
Metal bir kaşıkla toprakta küçük bir çukur ekip çiçek fidenizi ekebileceğiniz gibi, daha detaylı çalışma gerektirecek (temizleme, toprak ve humus ekleme, havalandırma gibi) gerilla bahçeler için bir takım alet edavata da ihtiyaç duyabilirsiniz.

İlk ve en önemli malzemeniz ekeceğiniz bitkidir. Tohum, fide veya fidanınızı edinin. Tohumdan yetiştirilecek bitkiler için evde filizlendirmek mantıklı olacaktır.

Eldiven bu işin olmazsa olmazlarından. Ne de olsa sokaktaki bir alanda toprakla haşır neşir olacaksınız. Elinize cam ve benzeri şeyler batabilir. Elinizde açık bir yara varsa mikrop kapabilirsiniz. En güvenlisi bir çift eldiven kullanmak.

Minik bir kürek işinize yarayacaktır. Küçük çaplı bir ekim yapacaksanız, dediğimiz gibi bir yemek kaşığı da iş görür.

Bahçenizi yeşerteceğiniz alanda çöp olması muhtemeldir. Ekim yapmadan önce topladığınız çöpleri koymak için yanınızda çöp poşeti olmasında yarar var. Çevreyi güzelleştireceğim gerilla bahçeciliğiderken ardınızda çöp bırakmayın.

Bitkilerinizi ektikten sonra can sularını vermek için yanınıza bir şişe su almayı sakın unutmayın!

6. İşe koyulun!
Bölge belirlendi. Ekip tamam. Malzemeler hazır. Ee şimdi ne olacak?
Toprağı ekime hazır hale getirmekle başlayın. Yabani otları sökün. İri taşları ve çöpleri temizleyin.
Ekeceğiniz bitkiler için çukurlar hazırlayın.
Ekin!
Can sularını da verdiniz mi gerilla bahçeniz hazır demektir. Eserinizi fotoğraflamayı unutmayın ki, gerilla bahçeciliği çevrenize de yayabilesiniz.

Daha kestirme bir yol da var...

Eğer "Yok ben yol ortasında bahçevanlık yapamam" diyorsanız, ama yine de fikir sizi cezbediyorsa, gerilla bahçeciliğin kestirme yoluyla tanışın: Tohum bombası!

Gerilla bahçeciliğin fraksiyonlarından biri olarak açıklayabileceğimiz "tohum bombası" tabiri, şehirlerde ulaşılması zor alanları yeşertmek için oldukça faydalı bir yöntem. Fikir babası Japonya'da yaşayan çiftçi ve ekoloji yazarı Masanobu Fukuoka'nın ortaya attığı tohum bombaları, evde yapılan kolay bir hazırlık sonrası hazırlanan killi tohum toplarını cebinize doldurup sokakta yürürken şehrin münasip alanlarına atarak gerilla bahçeciliğe katılabilirsiniz.

"İyi de, tohum bombalarını nasıl yapacağız?" diyen meraklılar burdan buyursunlar:

tohum bombası Tohum bombası tarifi

Malzemeler:

  • Kolay yetişen ve çok bakım gerektirmeyen bir bitki tohumu
  • Kuru kil
  • Toprak
  • Su
  • Büyük bir kap
  • Etrafı batırmamak için biraz gazete kağıdı

Gazetenizi serdikten sonra büyük bir kaba göz kararı kuru kil, toprak, tohum, su koyun ve karıştırın. Elinizle şekil vereceğiniz kıvamda bir hamur oluşturmaya çalışın. Suyu azar azar ekleyerek kıvamı ayarlayabilirsiniz. Karışım şekil almayacak kadar cıvık olduysa toprak, çok taneliyse biraz su ekleyerek kıvamı yakalayabilirsiniz. Karışımı hazırladıktan sonra yeşil erik büyüklüğünde toplar oluşturacak şekilde tohum bombasıelinizde yuvarlayarak şekil verin ve gazete kağıdı üzerine yerleştirin. Topları hazırladıktan sonra güneş alacak bir yerde kurumaya bırakın. Kuruyup sertleştiklerinde hazırlar demektir!

Bir dipnot olarak bu karışımda kil olmasının nedenini açıklayalım. Kil tohumların güneş altında kurumasını engelleyecek malzeme. Nemi içinde hapsederek filizlenene kadar tohuma gerektiği su ve minerali sağlayacak. Ayrıca tohum bombanızın rüzgarda uçup gitmesini, fare ve kuş gibi avcılardan korunmasına yardımcı olacak.

Son bir ipucu daha; yaşadığınız şehirdeki gerilla bahçeçiliği meraklıları sosyal medya üzerinden organize oluyor olabilir. Bir kurcalayın deriz.

Gerisi size kalıyor. Dilerseniz kolları sıvayıp kendi sokağınıza şöyle bir alıcı gözüyle bakabilirsiniz. Şehirdeki her boşluk yeşillendirmeye değer!

Kolay gelsin :)

6713 kez okundu.

Son Blog Yazıları

Gözlerini Aç ve Sanatı Keşfet

Gözlerini Aç ve Sanatı Keşfet

Fransız bir sanatçı olan Edward Degas’ın söylediği gibi ‘Sanat sizin ne gördüğünüz değildir, onu başkalarına nasıl gösterdiğinizdir’. Alexa Meade bu sözleri söyleyen sanatçının ölümünden tam 100 yıl sonra bu vizyonu hayata geçirecek yeni bir yol bulmuş. Resimlerinde oluşturmak istediği kompozisyonu neden gerçek bir insan vücuduna uygulayarak yapmayayım ki demiş ve yaşayan 3 boyutlu portrelerini bizlere sunmuş.

20.01.2017
Kağıt Tutkusu

Kağıt Tutkusu

Kağıt hobisi olan biriyle tanışanlar bilirler, onların kullandığı defterler kesinlikle sıradan değildir. Ya el yapımıdır, doğaldır ya da farklı bir çeşit kağıttandır, farklı bir dikişle ciltlenmiştir. Kağıdın kokusu, dokusu yeni bir parfümü koklamak gibidir ve bu durum gerçek bir tutku haline gelmiştir onlar için.

17.01.2017
Pinhole ile Deneysel Fotoğrafçılık

Pinhole ile Deneysel Fotoğrafçılık

Fotoğrafçılık ve kameralar ne kadar gelişse de fotoğrafın temel unsurları ve o karanlık kutu mantığı hala aynı. Pinhole ile fotoğraf çekmek gerçekten eğlenceli ve basit, hem de etkisi farklı ve deneysel çalışmalar ortaya çıkıyor.

13.01.2017
İşinizde Mutlu Değil Misiniz?

İşinizde Mutlu Değil Misiniz?

Bir şekilde hayat şartları ve herkese göre değişiklik gösteren nedenlerden dolayı bir çoğumuzu sevmediğimiz işlere bağlanıp kalıyoruz. Eğer sizin için de durum böyleyse bize kulak verin. Sizi biraz olsun rahatlatacak ve daha iyi motive olmanızı sağlayacak bazı tavsiyelerimiz olacak.

10.01.2017
Kaligrafi ve Grafiti Sanatı Bir Arada

Kaligrafi ve Grafiti Sanatı Bir Arada

Kaligrafi sanatı, eski çağlardan beri her medeniyetin kendi kültürü ile özdeşleştirerek kendine has olarak geliştirdiği bir güzel yazı sanatıdır. Bir gün el Seed adında bir sanatçı İslami kültürünün sanatı olan kaligrafi/hat sanatını Batı kültürü’nün grafiti sanatı ile birleştirmiş. İşte bu yeni tarzın adı Kaligrafiti.

04.01.2017
İsveçli Bir Marka ve İkonik Çantası Kanken

İsveçli Bir Marka ve İkonik Çantası Kanken

Günümüzde oldukça ikonik bir parça olan Fjallraven markasının yarattığı Kanken çantalar kadın erkek dinlemeden Dünya'nın her köşesine yayılmış durumda. Tasarım ile bir ilişiği olan ya da sırtına birsürü eşyasını doldurarak gezmeyi çok seven insanların vazgeçemediği bir parça. Anlatmaya önce Fjallraven markasının hikayesinden başlayalım.

22.12.2016
Yeni Hobimiz Akvaristlik Mi Olsa?

Yeni Hobimiz Akvaristlik Mi Olsa?

Fanusun içinde bir kaç küçük japon balığı ile başlar genelde bu hikaye. Sonra ısıtıcısız, havasız küçük bir akvaryuma bir kaç balık daha ekleyerek, sonrasında da her türlü alet edevatıyla tam tekmil bir akvaryuma kadar gider.

15.12.2016
Kartpostalları Hatırlayan Kaldı Mı?

Kartpostalları Hatırlayan Kaldı Mı?

İşten eve geldiğimizde posta kutumuzda bir kartpostal bulmak nasıl bir gülümseme sebebiydi. Yılbaşlarını, bayramları anlamlandıran o kartpostalların arkasına yazılmış kısacık mesajlardı.

09.12.2016
Tatlı Bir Hikaye: Çikolata

Tatlı Bir Hikaye: Çikolata

Çikolata denildiğinde bile insan bir mutlu oluyor sanki, çikolatanın mutlulukla kesinlikle bir ilgisi var zaten orasını tartışmıyoruz bile ! :)

06.12.2016
Kış'ın Keyfini Nerede Çıkarmalı?

Kış'ın Keyfini Nerede Çıkarmalı?

Bu mevsimde koşa koşa sıcacık evlerimize gitmek, pijamalarımızı giyip keyif yapmak isteriz genellikle. Ama öyle evlere kapanıp havaların ısınmasını bekleyerek kışı geçirmek olmaz, bu mevsimin tadını çıkarmayı da bilmek lazım.

28.11.2016

Önceki blog yazıları

İlginizi çekebilir
Teraryum Atölyesi

Teraryum Atölyesi

İstanbul Çiçek Akademi, gündelik hayatın koşuşturmacasına bir mola vermek isteyen meraklıları, Teraryum ile tanışmaya davet ediyor. Teraryum atölyesi Bostancı'da.
200 TL