Resimsi Fotoğraf Tekniği; Cyanotype - Blog - Meraklısı İçin
Resimsi Fotoğraf Tekniği; Cyannotype

Resimsi Fotoğraf Tekniği; Cyanotype

Fotoğraf sanatı 19. yüzyılda Yüksek Sanat Dönemi'nden başlayan bir süreçte resim sanatından etkilenmeye başlamış. O zamanki fotoğraf sanatçıları teknik imkanlara bağlı olarak ürettikleri fotoğraflarda hem konu hem de teknik bakımından resimsel fotoğraflar üretmişler. Kendilerince tekniklerini geliştiren sanatçılar bunları genellikle kimseyle paylaşmayıp kendine saklamayı tercih etmişler. günümüzde bu tekniklere ilişkin süreç ve formüller patent kuruluşları ve aile arşivlerindeki notlardan fotoğraf dünyasına geri kazandırılıyor. Bu fotoğraf türünde sanatsal bir görüntü için eskitme teknikleri kullanılabilir ya da renkler farklı olur ve detaylar yok edilebilir. 

Resim gibi görüntüler elde etmek için farklı baskı teknikleri;

Fotoğraflarda eskitmelerle, renk kaymalarıyla farklı ve resim gibi görüntüler elde etmek için çeşitli yöntemler var. Bunlar;  soft netleme, özel filtreler ve lens kaplama, karanlıkoda manipülasyonları ve kişisel sanatsal anlatımı ortaya çıkarmaya yönelik gum-bikromat, van dyke, cyanotype, karbon, fotogravür, platin, çoklu baskı,  karışık baskı tekniği gibi ilginç baskı süreçleri kullanılır. Eskiden bu baskı teknikleri daha sık kullanılırdı tabii. 

van dyke fotograf

Bu tekniklerden Vandyke elde edilen baskılardaki "sepya-kahverengi " tonlar nedeniyle ressam Van Dyke'in resimlerinde kullandığı renge benzetilmiş ve bu nedenle bu adı almış. Bu yöntemin karışımı gümüş nitrat, feramonyum sitrat ve tartarik asit bileşiği ile hazırlanır ve pozlandırma güneş ışığı ile gerçekleşir. Bu nedenle adı güneş baskı olarak da geçebilir.

Alternatif baskı tekniklerinden Cyanotype zamanında mühendislik alanında ve ucuz bir yöntem olması nedeniyle replişka üretiminde de kullanılmış. Teknik resimde kullanılan blue print dediğimiz çizimler de bu teknikten geliyormuş. Bu teknik resme cyan mavisi tonlarını veriyor ve dokusu çok hoş görünüyor. Şimdi bu yöntemi derinlemesine anlatalım.

cyanotype teknigi baski

Cyanotype Baskı Tekniği

Bazı kaynaklarda bu yöntem Blueprint, Sun print, Ferroprussiate prints ve Iron print olarak da geçiyor.

Cyanotype demir temelli bir baskı tekniğidir ve gümüş tuzları ile yapılan yöntemlerden daha sonra bulunmuştur. Bu yöntemde görüntüyü demir tozları yardımı ile oluşturduğunuz için en ucuz yöntemlerdendir. Böyle ucuz olması nedeniyle de yukarıda bahsettiğimiz gibi pek çok farklı alanda kullanılmıştır. 

Bu baskı tekniği ilk olarak İngiliz bilim adamı ve gökbilimci Sir John F.W. Herschel tarafından 1842 yılında bulunmuş ve hakkında bir kitap yayınlanmış. Bu teknik çok dayanıklıdır Herschel'in baskıları bile hala Teksas Üniversitesi'nde korunuyormuş. 

Fotoğrafta kullanılması ise ilk olarak Anna Atkins tarafından başlamış. Botanikçi Anna Atkins 1843 yılında cyanotype uygulaması ile yosunları illüstrasyonlandığı ve ekendi el üretimi olan bir kitap yayımlamış. Atkins'e göre bu fotoğraf tekniği ile yakalanan yosun görüntüleri taslak çizimlere göre daha doğru, kesin ve net sonuçlar vermekteymiş. Anna Atkins daha sonra da bitkilerin bulunduğu bir çok kitap yayımlamış. Ardından bu uygulamada kullanılmak amacıyla özel olarak hazırlanan kağıtları üretmeye başlamış. 

anna cyanotype

Bu yöntem ilk kez mimaride ve mühendisler tarafından planların ve teknik çizimlerin çoğaltılması amacıyla kullanılmaya başlanmış. Ucuz olmasının yanında kolay yapılması da bunda etkili olmuş. Bazı Amerikan şirketleri 1870 yıllarından 1930'lara kadar hazır cyanotype kağıtları satıyormuş. 

Bu yöntem aslında fotoğraf baskılarında çok fazla tercih edilmiyor bunun nedeni de renk tonu zenginliğinin olmaması. Bir diğer nedeni için ise mavi renginin bazı fotoğraf konularına uygun olmaması deniliyor. En güzel yanı ise bu tekniğin solüsyonunu yalnızca filmlerde değil kumaş kağıt gibi farklı alanlarda da kullanabiliyorsunuz.

Bu yöntem mavi ( cyan: koyu mavi ) renginden dolayı " Mavi Baskı" ( Blue Print ), ya da ışık alan yerler mavi, almayan yerler ise beyaz olduğu içinde "Negatif Cyanotype" olarak da adlandırılır. İngiliz kimyacı Dr.Michael Ware,1987'de Cyanotype yöntemindeki bazı kimyasalları değiştirerek (ferik amonyum sitrat yerine ferrik amonyum okzalat kullanarak) daha koyu maviler elde etmiştir. Bu yönteme de " Yeni Cyanotype " adı verilmiştir.

pinhole cyanotype

Gerekli Malzemeler

Potasyum ferrisyanür ( Kırmızı kristaller, yutulması ya da solunulması tehlikelidir.)

Ferrik amonyum sitrat ( Kahverengi ve yeşil olanları vardır. Yeşil olanları ışığa karşı daha hassastır.)

Tahta saplı fırça, kahverengi şişeler ( bu kimyasallar ışığa karşı çok hassas oldukları için, çözeltileri kahverengi şişelerde saklanmalıdır.)

Işık kaynağı : Düşük seviyeli tungsten ışık.

Negatif: En uygun negatifler yoğunluk aralığı 0.9 ile 1.4 arasında olanlardır. Matbaacıların kullandıkları Tire filme çekilerek büyütülmüş olan negatifler kullanılır.

Kağıt seçimi: Bu yöntemde her çeşit kağıt kullanılabilirse de neme dayanıklı kağıtlar tercih edilmelidir. Arches platine (180 g ) uygun bir kağıttır.

Uygulanışı

Cyanotype yönteminde demir tuzları kullanılır. Bu yöntemde, Fe3+ (demir III) iyonlarının ışık etkisi ile Fe2+ (demir II) dönüşmesi ve Fe2+ iyonlarının da potasyum ferrisiyanür ile turnbull mavisi oluşturmasına dayanır. Turnbull mavisi suda çözünmeyen bir bileşik olduğu için kağıt üzerinde kalarak görüntüyü oluşturur.

cyanotype fofograflar

Hassaslaştırıcı Karışımın Hazırlanması

Hassaslaştırıcı karışım için aynı maddeleri değişik oranlarda içeren farklı reçeteleri var.

Çözelti -1

4 g Potasyum ferrisyanür

50 mL Destile su

Çözelti -2

10 g Ferrik amonyum sitrat

50 mL Destile su

Hazırlanan bu çözeltiler, ayrı ayrı kahverengi şişelerde saklanır.

Kağıdın Hassaslaştırılması

1. Hassaslaştırma işlemleri çok düşük tungsten ışık altında yapılmalı ve kullanılan kapların çok temiz olmasına dikkat edilmelidir.

2. Hazırlanan bu iki çözeltiden eşit hacimde alınır ve karıştırılır. Bu karışım bir sünger fırça yardımı ile kağıt üzerine yatay ve dikey olmak üzere iki yönde sürülür. Kullanılan fırçaların saplarının metal olmamasına dikkat edilmelidir. Eğer metal ise bir oje yardımı ile kapatılabilir.

3. Bu kağıt yatay bir şekilde kurumaya bırakılır. Saç kurutma makinesi ile kurutulabilirse de havadaki iyonların bulaşma tehlikesi vardır.

4. Kurumuş olan kağıt sarı-yeşil bir renkte olmalıdır. Mavimsi görüntü işlemin olumsuz olduğunu gösterir.

cyanotype fotograf baskısı

Baskı (Pozlama)

1. İyice kurumuş olan kağıt alınır ve üzerine büyütülmüş negatif konarak kontak şasesine yerleştirilir. Ya da kalın iki cam arasında, kaydırmadan, ya gün ışığındaya da UV ışık kaynağında pozlanabilir. Önceden prova baskı yapmakta yarar vardır. En uygun poz süresi denemelerle bulunur. Gün ışığında 5- 10 dakika sürebilir.

2. Işık alan yerler hemen değişir. Zeytin yeşiline döner, koyu yerler gri mavi olur.

3. Pozlanmış olan baskı boş bir küvete konur ve üzerine yavaşça su eklenir. Suyun sıcaklığı 180C ile 240C arasında olmalıdır. Işık görmemiş yerlerdeki kimyasallar akıp gidecek ve oraları beyaz kalacaktır.

4. Su dökülür ve 4-5 kez daha yıkanır.

5. Baskı temiz bir yerde kurumaya bırakılır. Kurudukça renkler koyulaşır.

Kaynak: http://www.fotoritimdergi.com/ ( Tülin Dizdaroğlu)

1037 kez okundu.

Son Blog Yazıları

1 Yaş Doğum Günü Partisi İçin Öneriler

1 Yaş Doğum Günü Partisi İçin Öneriler

Bebeğiniz artık 1 yaşında ve şimdi parti zamanı! :) Anneler için ilk yıl zaman çok çabuk geçer ve bu nedenle bebeğinin 1 yaş günü partisi çok daha özel olur.

14.06.2017
Düğün Davetlileri İçin El Yapımı Hediyelik Önerileri

Düğün Davetlileri İçin El Yapımı Hediyelik Önerileri

Hayalinizdeki vintage ve doğal düğün konseptlerine yakışacak, kolayca ve uygun fiyata kendiniz hazırlayabileceğiniz hediyelik önerilerimiz var. Bakalım beğenecek misiniz :)

01.06.2017
Lucid Rüya - Bilinçli Rüya Deneyimi

Lucid Rüya - Bilinçli Rüya Deneyimi

Lucid dream (aklı başında/bilinçli rüya) görme, adından da anlaşılabileceği gibi rüyalarınızı bilinçli olarak gözlemleme ve / veya kontrol etme becerisidir. Rüyalarınızı rüyada olduğunuzu bilerek ve yaşadığınız her şeyi gerçek gibi hissettiğinizi bir anlık düşünün, şahane bir şey olurdu değil mi?

26.05.2017
Venedik Hakkında İlginç Detaylar

Venedik Hakkında İlginç Detaylar

Köprüleriyle, kanallarıyla, maskeleriyle ve tarihi dokusuyla zaman içinde romantizmin temsili haline gelen Venedik hakkında pek bilinmeyen detaylar.

16.05.2017
Youtube'da İzleyici Kitlesi Oluşturma

Youtube'da İzleyici Kitlesi Oluşturma

Vlogunuzu YouTube'da yayınlamaya hazır mısınız? Bir YouTube kanalı başlatmak ve buna devam etmek hem eğlenceli hem de kârlı olabilir. Kaliteli YouTube videoları oluşturmak ve etkileşim halinde olan izleyici kitlesi oluşturmak istiyorsanız, biraz planlama, uygulama ve pazarlama yapmanız gerekli. Yazımızda bahsedeceğimiz ipuçlarını ve teknikleri takip ederseniz, vloggerlık kariyerinizi başarıya götürebilirsiniz.

28.04.2017
Vloggerlık Nedir? Nereden Başlanmalı?

Vloggerlık Nedir? Nereden Başlanmalı?

Eğer hala video içeriği oluşturmak için bir şeyler yapmıyorsanız, muhteşem bir fırsatı kaçırıyorsunuz demektir. Video kullanan bloggerlar büyük bir kitleyi cezbetmek ve kendilerini rakiplerinden ayırmak için önemli bir avantaja sahip oluyor. Videolar sayesinde takipçileri ile çok daha samimi ve gerçekçi bir iletişim kurabiliyorlar.

18.04.2017
Eğlenceli Pop-up Kartlar

Eğlenceli Pop-up Kartlar

Zaman zaman masal kitaplarında ya da davetiye ve tebrik kartlarında pop-up resimli sayfalara rastlamışsınızdır. Yaşımız kaç olursa olsun böyle 3 boyutlu bir tasarım ile karşılaştığımız zaman hoşumuza gider ve yüzümüzü gülümsetir. Bu yazımızda bir pop-up kitabı da, basit bir kartı da nasıl oluşturacağınızı anlatacağız.

11.04.2017
Mutfakta Organik Boya Üretimi

Mutfakta Organik Boya Üretimi

Evdeki malzemelerimizle üretebileceğimiz neler var neler.. Şimdi bunlara bir yenisini daha ekliyoruz; organik, soft renkli, doğal mı doğal boyalar. Aldığınız portakallar çürük çıktı veya dolapta yumuşadıysa, ıspanaklarınız pancarlarınız dolapta çok beklediyse sakın çöpe atmayın! Pek de sağlıklı bulmadığımız gıda boyalarının yerine, işte size organik gıda boyası malzemesi :)

06.04.2017
Dekorasyonda Beton Trendi

Dekorasyonda Beton Trendi

Dekorasyon trendlerinde uzun bir süredir doğal malzemeler ön plana çıkıyor. Ahşap kasalar, paletler, metal plakalar derken şimdi de beton brütler ve saksılar sardı dört bir yanımızı.

30.03.2017
Sevdiklerinizi Isırın

Sevdiklerinizi Isırın

Kurabiyeleri sevmeyen yoktur herhalde özellikle çocuklar rengarenk kurabiyelere bayılırlar.. Peki bir de bu kurabiyeler sevdiklerinizin portresi şeklindeyse veya sevdiğiniz her hangi bir emoji? Biz söyleyelim tadından yenmez :)

22.03.2017

Önceki blog yazıları

İlginizi çekebilir
Teraryum Atölyesi

Teraryum Atölyesi

İstanbul Çiçek Akademi, gündelik hayatın koşuşturmacasına bir mola vermek isteyen meraklıları, Teraryum ile tanışmaya davet ediyor. Teraryum atölyesi Bostancı'da.
200 TL