Özgün Baskı Sanatı - Blog - Meraklısı İçin
Özgün Baskı Sanatı

Özgün Baskı Sanatı

Özgün baskının genellikle, tuval resimleri gibi orjinal olduğu düşünülmez. Oysa ki özgün baskı teknikleri de tıpkı diğer resim sanatları gibi farklı bir üretim aracıdır. Sanatsal baskıda oluşturulan yazılar ve resimler çeşitli malzemeler ve farklı teknikler kullanılarak çoğaltılır. Baskı çok eski yıllardan beri kullanılan bir tekniktir değişip gelişerek günümüze kadar gelmiştir. Baskı dediğimiz şey aynı parçalardan defalarca ve seri halde üretme işlemidir. Sanatsal baskı diğer baskı türleri ile karıştırılmamalıdır çünkü o özgündür. Diğer sanat dalları gibi yapan kişinin yani sanatçının imzasını taşır, kopya değildir ve bu nedenle her bir parçanın sanatsal bir değeri vardır. 

serigrafi baskı sanatı

Baskının bir çok çeşidi vardır, yaygın olarak ipek baskı, taş baskı yada ahşap gibi teknikler kullanılır. Her bir teknikte kendine özgü farklı metotlar kullanılır. Baskı kağıt, tuval, kumaş yada bir başka malzemenin üzerine uygulanabilir. Tüm teknikler için sanatçı ön çalışma yapar, sanatçının yapacağı ilk işlem resmin nasıl bir görüntüsünün olacağının eskizlerini yapmaktır. Hazırlanan eskizler daha sonra yapılacak tekniğe uygun kalıplara işlenir, zaman içinde kalıpların farklı aşamalarında provalar yapılır. Bu provaları yaparak ilerleyen sanatçı daha sonra arzu ettiği noktaya gelir ve kalıplar çoğaltma yapılacak aşamaya gelir. 

o-zgu-nbaski.jpg

Kalıplardan ne kadar baskı yapılacaksa sanatçı hepsini bizzat kendisi uygular ve her bir çalışmanın üzerine imzasını koyar. Numaralandırılan işlerin tamamı üretildikten sonra geride kalan eskizler ve kalıplar imha edilir ki yeniden basılması imkansız hale getirilir. Özgün baskı diğer resim dallarına nazaran daha çok zaman ve emek gerektirir.

sanatsal baskı

Baskı Çeşitleri

Özgün Baskı teknikleri dört ana gruba ayrılıyor; yüksek baskı, düz baskı, şablon baskı ve çukur baskı. Çukur baskılar; gravür, düz baskı ‘litografi', şablon baskı ‘serigrafi' olarak ayrılıyor. Yüksek baskı denince de linol ve ahşap baskı akla geliyor. Gravür; bir metalin çukurlaştırılarak, sonrasında ise çukurlara boya vermek suretiyle baskı yapılan bir tekniktir. Serigrafi; çok sayıda ve canlı renk kullanma şansı olan bir tekniktir. Her renk o resimsel yapıyı ortaya çıkartırken üstüste, katman katman oluşturulur. Örneğin resim onbeş renkten oluşuyorsa, ipekbaskıda bir ipek aracılığı ile ipeğe dökülen her bir renk boyanın kağıt üzerine geçmesi sağlanır. Resimde ne kadar renk varsa kağıt o kadar kere ipeğin altından geçerek, her renkte yeniden işlem görür. 

linolyum
Ağaç Baskı

taş baskı çalışması
Taş Baskı

Özgün baskı sanatının en eski tekniği olan ağaç baskı, ilk olarak, Mısır ve Mezopotamya'da ıstampa biçiminde kullanılmış. Kağıdın Çin'de bulunuşu, ayrıca tahta ıstampaların mürekkeplenip ipek ve kağıda basılması, baskı sanatına yeni bir boyut katmış. Böylece Çinliler, yazıdan sonra insanlık tarihinin en önemli ikinci buluşu olan , baskı tekniğine de imzalarını atmışlar. 

Özgün Baskının Türkiye'deki Gelişimi

Katip Çelebi'nin Cihannüma adlı kitabındaki haritalar da İbrahim Müteferrika tarafından çukur baskı tekniğiyle bakır kalıptan basılmıştır. Fakat 1730 yılında İbrahim Müteferrika tarafından başlatılan resim kalıbı yapabilme ise özgün baskı sanatının oluşumunu başlatmamıştır. Resimli kitaplar basılmış fakat kitaplardaki resimler sanat eseri olarak kitapların dışına çıkmamıştır. Ancak yüzyıl sonra, taş basma tekniğinin İstanbul'a gelmesiyle baskı resim sanatına yol açılmış olur.

taş baskı

İlk taş baskı atölyesi (litografi) 1831 yılında İstanbul'da kurulmuş. Bu basımevi ordunun emrindeymiş ve ilk olarak Hüsrev Paşa'nın Nuhbetüt-talim adlı askeri kitabı basılmış. Basımevi 1836'da kapatılınca, Kayol kardeşler tarafından özel bir taş baskı atölyesi açılmış. Daha sonra da özel ve askeri basımevleri açılmış. İlk özgün baskı diyebileceğimiz resimler askerler tarafından basılan, eğitim, haritacılık gibi konulardaki broşürlermiş. Askeri okullarda resim öğretmenliği yapan Hoca Ali Rıza çeşitli taş baskılar yapmış ve bunlar baskı resim sanatının öncüsü olmuş. 

Kaynak: http://www.tekstildershanesi.com.tr/

Joan Miro

20. yüzyılın en tanınmış ressamlardan biri olan Joan Miro da bazı resimlerinde taş baskı (litografi) sanatını kullanmıştır. Miro, 50'lerin sonunda karısı Pillar'ın memleketi Mallorca'ya yerleşmiş. Buradaki harika manzaralı, ağaçlar arasındaki evinde uzun yıllar huzur içinde çalışmış. Resim yapmayı hiç bırakmamış tabii ve farklı yöntemler de denemiş burada. Bazen eski bir tahta parçasının üzerine resim yapmış, bazen tuvallerinin ortasını yakmış... Ayrıca en çok seramik, halı ve litografi çalıştığı dönem de bu olmuş.

miro taş baskı

Adını Joan Brossa tarafından yazılmış ve sanatçıya ithaf edilmiş bir dizi şiirden alıyor. Miro, şiirle çok ilgili bir ressamdı ve çok sayıda taş baskı seriyi şiirlere eşlik etsinler diye yaptı. Hatta onu baskıya bu kadar yönelten şeyin de şiir olduğu söylenir. Hareketli enerjik bu resmi bize Miro'nun kadınlarından birini de gösteriyor. "Benim kadın dediğim, bir canlı olarak kadın değildir, evrenin kendisidir" diye anlatıyor Miro. Bu resimde yukarıya bakan, sanki çığlık atan bir kadın var. Miró'nun çok sevdiği simgelerinden üç tel saç bu figürün de başında. Miro'nun resimlerinde sık sık kullandığı kırmızı renkli kadın cinsel organı da yerini almış... Ve tabii bir yıldızla birlikte... Bir başka tipik simgesi kaçış merdiveni de resmin alt köşesine yerleşmiş. Temel renkler ise sanatçının tipik kırmızısı ve sarısı ve mavisi…

363 kez okundu.

Son Blog Yazıları

Hayalinizdeki İşe Kavuşabilirsiniz!

Hayalinizdeki İşe Kavuşabilirsiniz!

Kim istemez ki sevdiği işi yapmayı, hayatımızı sürdürmek için çalıştığımız işe giderken her gün belki de bir çoğumuz bunun hayalini kuruyoruz.. Öncelikle severek yapabileceğiniz işin ne olduğunu bulmak gerek eğer bunu biliyorsanız ve kendinizden eminseniz bu güzel bir başlangıç, tebrikler!

17.02.2017
Resimsi Fotoğraf Tekniği; Cyanotype

Resimsi Fotoğraf Tekniği; Cyanotype

Fotoğraf sanatı 19. yüzyılda Yüksek Sanat Dönemi’nden başlayan bir süreçte resim sanatından etkilenmeye başlamış. O zamanki fotoğraf sanatçıları teknik imkanlara bağlı olarak ürettikleri fotoğraflarda hem konu hem de teknik bakımından resimsel fotoğraflar üretmişler.

14.02.2017
Bazı Alışkanlıklarımızı Acilen Bırakmalıyız

Bazı Alışkanlıklarımızı Acilen Bırakmalıyız

Bir çoğumuz başarılı olmak için zaman zaman çok farklı yöntemlere başvurabiliyoruz. Stresimizi azaltmak, motive olabilmek için meditasyonlardan, nefes tekniklerine, hobi edinmeye doğa yürüyüşlerine kadar her şeyi deniyoruz. Hayatınıza işinize yaramayacak, tam tersi sizi hedeflerinizden uzaklaştıracak alışkanlıklar eklemek yerine bazı olumsuz şeyleri analiz edip onları kaldırmayı deneyin.

10.02.2017
Özgün Baskı Sanatı

Özgün Baskı Sanatı

Özgün baskının genellikle, tuval resimleri gibi orjinal olduğu düşünülmez. Oysa ki özgün baskı teknikleri de tıpkı diğer resim sanatları gibi farklı bir üretim aracıdır. Sanatsal baskıda oluşturulan yazılar ve resimler çeşitli malzemeler ve farklı teknikler kullanılarak çoğaltılır.

03.02.2017
Yaratıcılık Doğuştan Gelmez, Geliştirilir!

Yaratıcılık Doğuştan Gelmez, Geliştirilir!

İnsanın yaratıcılığı, var olan şeyleri kullanıp buna düşünce gücünü ekleyerek yeni bir şeye dönüştürmektir. Yani insanın yaratıcılığında yoktan var edilen hiçbir şey yoktur, elimizde mevcut olanlarla mevcut olmayan şeyi oluşturma eylemidir diyebiliriz.

26.01.2017
Çocuk Yetiştirirken Nelere Dikkat Etmelisiniz

Çocuk Yetiştirirken Nelere Dikkat Etmelisiniz

Elbette her ebeveyn başarılı çocuklarının olmasını ister, bu anne babalar için doğal bir arzudur. Ancak bu arzuyu gerçeğe dönüştürebilmek ise tamamen farklı bir konudur. Başarılı ebeveynler olmak için çocuklarımızın aile içi eğitimlerinde nelerden kaçınmalı, nasıl davranmalıymışız şöyle bir bakalım.

24.01.2017
Gözlerini Aç ve Sanatı Keşfet

Gözlerini Aç ve Sanatı Keşfet

Fransız bir sanatçı olan Edward Degas’ın söylediği gibi ‘Sanat sizin ne gördüğünüz değildir, onu başkalarına nasıl gösterdiğinizdir’. Alexa Meade bu sözleri söyleyen sanatçının ölümünden tam 100 yıl sonra bu vizyonu hayata geçirecek yeni bir yol bulmuş. Resimlerinde oluşturmak istediği kompozisyonu neden gerçek bir insan vücuduna uygulayarak yapmayayım ki demiş ve yaşayan 3 boyutlu portrelerini bizlere sunmuş.

20.01.2017
Kağıt Tutkusu

Kağıt Tutkusu

Kağıt hobisi olan biriyle tanışanlar bilirler, onların kullandığı defterler kesinlikle sıradan değildir. Ya el yapımıdır, doğaldır ya da farklı bir çeşit kağıttandır, farklı bir dikişle ciltlenmiştir. Kağıdın kokusu, dokusu yeni bir parfümü koklamak gibidir ve bu durum gerçek bir tutku haline gelmiştir onlar için.

17.01.2017
Pinhole ile Deneysel Fotoğrafçılık

Pinhole ile Deneysel Fotoğrafçılık

Fotoğrafçılık ve kameralar ne kadar gelişse de fotoğrafın temel unsurları ve o karanlık kutu mantığı hala aynı. Pinhole ile fotoğraf çekmek gerçekten eğlenceli ve basit, hem de etkisi farklı ve deneysel çalışmalar ortaya çıkıyor.

13.01.2017
İşinizde Mutlu Değil Misiniz?

İşinizde Mutlu Değil Misiniz?

Bir şekilde hayat şartları ve herkese göre değişiklik gösteren nedenlerden dolayı bir çoğumuzu sevmediğimiz işlere bağlanıp kalıyoruz. Eğer sizin için de durum böyleyse bize kulak verin. Sizi biraz olsun rahatlatacak ve daha iyi motive olmanızı sağlayacak bazı tavsiyelerimiz olacak.

10.01.2017

Önceki blog yazıları

İlginizi çekebilir
Teraryum Atölyesi

Teraryum Atölyesi

İstanbul Çiçek Akademi, gündelik hayatın koşuşturmacasına bir mola vermek isteyen meraklıları, Teraryum ile tanışmaya davet ediyor. Teraryum atölyesi Bostancı'da.
200 TL