Mitoloji Merakı - Blog - Meraklısı İçin
Mitoloji Merakı

Büyüklere Masallar: Mitoloji

Hepimiz çocukken masallar diyarıyla haşır neşir olmuşuzdur. Mitolojiyi de büyüklere masallar olarak açıklamak pek de yanlış olmaz. Tabi ki mitolojik öğelerin içerdiği kültürel, dini, tarihi ve hatta coğrafi bilgileri de hiçe saymamak gerek.

Son zamanlarda mitoloji ile ilgilenmek, okumak, araştırmak, izlemek, öğrenmek başlı başına bir hobi olarak kabul görmeye başladı. Düzenlenen seminerler, kurslar da mitolojiye duyulan ve giderek artan bu merakın işareti.

Mitoloji, doğrudan ilgi alanınıza girmiyor olsa dahi, diğer pek çok sanatsal hobiye ilham kaynağı olması açısından önemli. Bu yazımızda biraz mitoloji merakınızı perçinlemek, biraz da mitolojiye halihazırda ilgi duyanlara pusula tutmak amacıyla kolları sıvadık.

Mitoloji sonsuzdur. Tıpkı mitoloji merakı gibi. Ne kadar okusanız, araştırsanız, "Tamam, artık ben Yunan, Roma, bilmemnere mitolojisine hakimim" deseniz de, gün olur teyzenin biri size bir efsane anlatıverir. Daha önce hiç duymadığınız, okumadığınız. Mitoloji bitmek bilmeyen bir anlama merakıdır insanoğlu için. Anlama ve yaratma. İnsan topluluklarının hayata, doğuma ve ölüme, bilime ve ilime, felsefeye ve etiğe, varoluşa, doğaya ve doğaüstü olaylara dair sorageldikleri sorulara verilmiş cevaplardır. Her toplumun cevabı başka başkadır. Mitolojik zenginlik de buradan gelir tam olarak.

Mitoloji nedir? Ne değildir? Ne işe yarar?

Mitoloji kelimesi, Yunanca "mithos", yani söylenen ya da duyulan söz, ve "logos", yani konuşma, kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur. Mitolojinin ürünleri, yani aktarılan sözler veya söylenceler, Doğu dillerinde efsane olarak adlandırılmış, Batı dillerindeyse mit olarak kullanılagelmiştir. Kısaca mitoloji, kültürlerin mitlerinin bütününü anlatan bir terim anlamına gelmekle beraber, bu mitlerin incelenmesi, kayda geçirilmesi ve yorumlanması bilimidir. Tam Türkçe karşılığı ise "söylenbilim" veya "söylencebilimi"dir.

mitoloji

Akademisyen, yazar ve nadir Türk mitologlardan Yaşar Çoruhlu mitolojiyi şöyle tanımlar; "Gelecekteki düşüncelerin esin kaynağıdır mitler. din, felsefe, sanat, düşler mitlerin büyülü kazanında pişer. Başka inançlarla etkileşimin sonuçlarını, büyük tarihsel olayların imgelere yansımasını, ölüm, doğum gibi temel yaşamsal deneyimlerin insanın kendine ve dünyaya ilişkin tasarımlarında nasıl dalgalandığını... Bütün bunları mitoloji olmadan anlayamazdık."

Albert Camus ise vakt-i zamanında "Mitler, hayal gücü onları canlı tutsun diye vardır," demiş. Bu durumda mitoloji kültürlerin bilinçaltının, rüyalarının ve hayallerinin simgeselleştirilmiş halidir desek yanlış olmaz.

Biraz da mitoloji ile ilintili terimlerden bahsedelim. Örneğin, "mitografi". Mitografi, mitlerin veya mitolojik öğelerin araştırılması, açığa çıkarılması, derlenmesi ve yorumlanması işidir. Mitografi ile meşgul kimselere "mitograf" veya "mitolog" denir. Genellikle mitologlar kültürel antropoloji, kültürel sosyoloji ve tarih alanlarında uzmanlaşmışlardır.

Mitoloji ile ilgili araştırmalar yapacak olursanız "mitos" terimi ile de karşılaşırsınız. Mitos mitlerin toplamı, derlenmiş ve ilişkilendirilmiş hali demektir. Mitoslar da birleşir ve "mitoi" oluştururlar.

mitolojiÇağdaş mitoloji de var tabii. Kulaktan kulağa yüzyıllardır anlatılagelmiş efsanelere mitoloji diyorduk hani, çağdaşı nasıl olur bunun? Meşhur fantastik kurgu yazarı J. R. R. Tolkien buyurmuşsa neden olmasın? Tolkien mitolojinin bilinçli üretimine "mitopoeia" adını vermiştir. Bu terim günümüzde mitolojik öğelerden esinlenerek yaratılan popüler fantastik kurgunun bir türü olarak kabul ediliyor.

Mitolojinin alt dalları

 Mitolojiye yeni başlayanlar kendilerine bir yol haritası çizmek isterlerse eğer, mitolojinin alt dallarını inceleyerek işe koyulabilirler. Mitoloji denen öylesine devasa bir deniz derya kı, çeşitli türlerle ilgili kısa açıklamalara yer vermenin işinizi kolaylaştıracağını düşündük.
  • Ritüel mitleri dini uygulamaların yapılışını, anlamını, ruhani sistemi, tapınma ve ibadet eylemlerini açıklar.
  • Köken mitleri gelenek, isim, inanç, ritüel, nesne veya canlının kökenini açıklar.
  • Kült mitleri bir ilahın veya kutsal kabul edilen bir varlığın gücünü gösteren kutlamaları açıklar.
  • Prestij mitleri ilahlar, kutsal kabul edilen varlıklar veya topluluklar, kahramanlık hikayeleri ve şehirle ilgili efsanelerdir.
  • Eskatolojik mitler dünyanın sonunu ve hatta büyük finalden sonrasını anlatır. Kıyamet ile ilgili kavram, işaret ve olayları açıklar.
  • Teogonik mitler tanrıların oluşumundan, aile ilişkilerinden ve soy ağaçlarından bahseder.
  • Kozmogonik mitler evrenin oluşumu veya yaradılışına dair efsaneler içerir.
  • Antropogonik mitler ise insanın oluşumunu veya yaradılışını anlatan bir türdür.

Bölgelere göre mitolojiler

Yeni başlayanlar ayrıca ilgilerini çeken kültürlerin mitlerine odaklanarak da meraklarını giderebilirler. Mitoloji Yunan ve Roma'dan ibaret değil ki... İşinizi biraz daha kolaylaştırmak için kapsamlı ve zengin mitolojileri coğrafi bölgelerine ayırarak listeledik. Buyrun:

  • Asya Mitolojisi: Budist mitoloji, Çerkes Mitolojisi, Hint mitolojisi, Japon mitolojisi, Pers mitolojisi, Türk mitolojisi
  • Avrupa Mitolojisi: Girit mitolojisi, Katalan mitolojisi, Kelt mitolojisi, Roma mitolojisi, Slav mitolojisi, Yunan mitolojisi
  • Avustralya Mitolojisi: Aborijin mitolojisi
  • Güney Amerika Mitolojisi: Aztek mitolojisi, İnka mitolojisi, Maya mitolojisi
  • Kuzey Amerika Mitolojisi: Eskimo mitolojisi
  • Orta Doğu Mitolojisi: Arap mitolojisi (genellikle İslam ve İslam öncesi olarak ikiye ayrılarak incelenir), İbrahimi mitoloji (genellikle Yahudilik ve Yahudilik öncesi olarak ikiye ayrılarak incelenir ), Mezopotamya mitolojisi (Sümer, Asur ve Babil mitolojilerini içerir), Ezidi mitoloji, Kürt mitoloji

mitolojiMitoloji nasıl öğrenilir?

Mitolojinin keyfine varmanın yolu araştırmaktan geçiyor. Yazılı kaynaklar mitoloji meraklılarına oldukça geniş bir yelpaze sunması bakımından merakınızı gidermenin en iyi yollarından biri.

Ayrıca pek çok belgesel ve kurmaca filmden de mitolojik bilgiler edinmeniz mümkün. Mitoloji meraklılarının oluşturduğu sosyal gruplar, düzenlenen seminerler, kurslar ve internet alemindeki sayısız ortam da sizi bekliyor.

Son olarak, yaşadığınız veya ziyaret ettiğiniz şehirlerin arkeoloji müzelerini bir de mitoloji merakınızı yanınıza alarak ziyaret etmenizi öneriyoruz. Mitolojik repertuarınızı genişletecek tarihi kalıntılarla ve bunların işaret ettiği efsanelerle tanışın.

Önerdiğimiz Kitaplar

  • Yunan ve Roma Mitolojisi, Colette Estin & Helene Laporte, Tübitak Popüler Bilim Kitapları
  • İlkel Mitoloji - Tanrının Maskeleri 1, Joseph Campbell, İmge Kitabevi
  • İlyada, Homeros, İş Bankası Kültür Yayınları
  • Odysseia, Homeros, İş Bankası Kültür Yayınları
  • Mitoloji, Kolektif, NTV Yayınları
  • Bulfinch Mitolojileri, Thomas Bulfinch, Pinhan Yayıncılık
  • Mitoloji (Hayali Dünyalara Eksiksiz Rehber), Christopher Dell, Yapı Kredi Yayınları
  • İlahi Komedya, Dante Alighieri, Oğlak yayıncılık
  • Şahmaran, Sennur Sezer, Merkez Kitap
  • Bir Nefeste Dünya Mitolojisi (Midas Dokunuşu), Mark Daniels, Maya Kitap
  • Büyük Dünya Mitoloji Ansiklopedisi, Rachel Storm & Arthur Cotterell, Alfa Yayıncılık
  • Dünya Mitolojisi – Büyük Destan ve Söylenceler Antolojisi, Donna Rosenberg, İmge Kitabevi
  • Mitologya, Edith Hamilton, Varlık Yayınları

Meraklısı İçin'de yayınlanan Mitoloji kurslarını incelemek için buraya tıklayın.

6380 kez okundu.

Son Blog Yazıları

Kış'ın Keyfini Nerede Çıkarmalı?

Kış'ın Keyfini Nerede Çıkarmalı?

Bu mevsimde koşa koşa sıcacık evlerimize gitmek, pijamalarımızı giyip keyif yapmak isteriz genellikle. Ama öyle evlere kapanıp havaların ısınmasını bekleyerek kışı geçirmek olmaz, bu mevsimin tadını çıkarmayı da bilmek lazım.

28.11.2016
Su ile Nasıl Tedavi Olabiliriz?

Su ile Nasıl Tedavi Olabiliriz?

Su, vücut ve ruh sağlığımızın anahtarıdır. Susuz kaldığımızda organlarımız yeterli çalışmaz, kendimizi zayıf ve uyuşuk hissederiz. Oysa vücudumuzun düzgün ve verimli çalışması için yapabileceğimiz şeyler vardır. Bunlardan en kolay olanı da sabah uyandığımızda su içmektir.

16.11.2016
Kendin Yap! 7 - Rengarenk Defterler

Kendin Yap! 7 - Rengarenk Defterler

Ne kadar ileri teknolojiye sahip olursak olalım defterler hayatımızın bir köşesinde mutlaka hala bulunuyor. İster not defteri olsun, ister ajanda, okul defteri, eskiz defteri veya günlükler..

10.11.2016
Doğa'nın Özgür Bitkisi Air Plant (Hava Bitkisi)

Doğa'nın Özgür Bitkisi Air Plant (Hava Bitkisi)

Baharın gelmesine daha çok var ancak bahçe sanatları içinde farklı bir güzelliği olan air plant yani hava bitkileri bize ilham getirdi. Çiçek meraklılarına, henüz tanışmayanlara bu ilginç bitki türünü, nasıl yetiştirildiğini ve inceliklerini anlatmak sizi bu doğanın özgür bitkisiyle tanıştırmak istedik.

04.11.2016
Yeni Evlenenler Mobilyalarını Nasıl Seçmeli?

Yeni Evlenenler Mobilyalarını Nasıl Seçmeli?

Evlenmek yeni bir hayat bir yuva kurmak çok güzel şeyler bunlar ancak evliliğe giden bu yol biraz çetrefilli. Bu süreçteki tüm hazırlıklar heyecanlı ve keyifli olduğu kadar stresli de geçebiliyor.

27.10.2016
Su Kabağı Nasıl Abajur Oluyor?

Su Kabağı Nasıl Abajur Oluyor?

Doğadan gelen neredeyse her malzeme ile bir sanat eserine dönüşebiliyor. Su kabağı da bunlardan biri. Bu güzel dekoratif abajurlar nasıl yapılıyormuş acaba, oymacılık sanatı nereden çıkmış, bu abajurlardan kendimiz de yapabiliyor muyuz bir bakalım.

19.10.2016
Kendin Yap Projeler İle Tüketme Üret!

Kendin Yap Projeler İle Tüketme Üret!

Evinizi bambaşka bir havaya sokmak düşündüğünüz gibi masraflı olmayabilir. Artık klasik ev dekorasyonları yerine farklı objeleri ve malzemeleri amaçları dışında kullanarak yeni bir şey yaratmak çok daha farklı ve dinamik bir hava katıyor evlerimize.

12.10.2016
Meraklısı İçin Astroloji; Burçların Gizemi

Meraklısı İçin Astroloji; Burçların Gizemi

Astroloji uçsuz bucaksız bir alan ama bir çoğumuzun özellikle de kadınların en sevdiği konulardan biri :) Astrolojinin en belirgin özelliği sonradan yaşanacak olası olumlu ya da olumsuz gelişmelerin önceden habercisi olması ve hatta önlem alınmasını sağlayan uyarıcı bir etkiye sahip olduğunun düşünülmesi.

05.10.2016
Anime ve Manga Dünyası

Anime ve Manga Dünyası

Anime çizgi filmleri ve mangalar bir çok insan tarafından yoğun ilgi görüyorlar. Animasyonlardaki görsel anlatım gücü gerçekten kendine hayran bırakabiliyor. Ancak Türkiye'de çok da yaygın sayılmaz. Siz de belki bu yazıyı okuduktan sonra bir anime ve manga tutkunu olabilirsiniz.

27.09.2016
Hayalleri Gerçekleştiren Feng Shui Resimleri

Hayalleri Gerçekleştiren Feng Shui Resimleri

Feng Shui ile yapılan duvar resimleri yaşam döngülerini değiştirme gücüne sahiptir. Hayatınızda arzuladığınız şey ne olursa olsun Feng Shui ile elde etmeniz mümkündür. Şimdi hayallerinize ulaşmak için Feng Shui duvar resimleri sanatını nasıl kullanacağınızı, doğru figürleri nasıl seçeceğinizi gösteren bir rehber paylaşacağım sizlerle.

23.09.2016

Önceki blog yazıları

İlginizi çekebilir
Reklam, Dizi ve Sinema Oyunculuğu Eğitimi

Reklam, Dizi ve Sinema Oyunculuğu Eğitimi

Kamera önü oyunculuk konusunda sektörün ihtiyaçlarına göre düzenlenmiş bir müfredat ile, uzman eğitmenlerden ders almak istiyorsanız Atölye Ayla Algan'ın düzenlediği bu eğitime katılabilirsiniz.
Teraryum Atölyesi

Teraryum Atölyesi

İstanbul Çiçek Akademi, gündelik hayatın koşuşturmacasına bir mola vermek isteyen meraklıları, Teraryum ile tanışmaya davet ediyor. Teraryum atölyesi Suadiye'de.
200 TL