Mitoloji: Büyüklere Masallar - Blog - Meraklısı İçin
Mitoloji Merakı

Mitoloji: Büyüklere Masallar

Hepimiz çocukken masallar diyarıyla haşır neşir olmuşuzdur. Mitolojiyi de büyüklere masallar olarak açıklamak pek de yanlış olmaz. Tabi ki mitolojik öğelerin içerdiği kültürel, dini, tarihi ve hatta coğrafi bilgileri de hiçe saymamak gerek.

Son zamanlarda mitoloji ile ilgilenmek, okumak, araştırmak, izlemek, öğrenmek başlı başına bir hobi olarak kabul görmeye başladı. Düzenlenen seminerler, kurslar da mitolojiye duyulan ve giderek artan bu merakın işareti.

Mitoloji, doğrudan ilgi alanınıza girmiyor olsa dahi, diğer pek çok sanatsal hobiye ilham kaynağı olması açısından önemli. Bu yazımızda biraz mitoloji merakınızı perçinlemek, biraz da mitolojiye halihazırda ilgi duyanlara pusula tutmak amacıyla kolları sıvadık.

Mitoloji sonsuzdur. Tıpkı mitoloji merakı gibi. Ne kadar okusanız, araştırsanız, "Tamam, artık ben Yunan, Roma, bilmemnere mitolojisine hakimim" deseniz de, gün olur teyzenin biri size bir efsane anlatıverir. Daha önce hiç duymadığınız, okumadığınız. Mitoloji bitmek bilmeyen bir anlama merakıdır insanoğlu için. Anlama ve yaratma. İnsan topluluklarının hayata, doğuma ve ölüme, bilime ve ilime, felsefeye ve etiğe, varoluşa, doğaya ve doğaüstü olaylara dair sorageldikleri sorulara verilmiş cevaplardır. Her toplumun cevabı başka başkadır. Mitolojik zenginlik de buradan gelir tam olarak.

Mitoloji nedir? Ne değildir? Ne işe yarar?

Mitoloji kelimesi, Yunanca "mithos", yani söylenen ya da duyulan söz, ve "logos", yani konuşma, kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur. Mitolojinin ürünleri, yani aktarılan sözler veya söylenceler, Doğu dillerinde efsane olarak adlandırılmış, Batı dillerindeyse mit olarak kullanılagelmiştir. Kısaca mitoloji, kültürlerin mitlerinin bütününü anlatan bir terim anlamına gelmekle beraber, bu mitlerin incelenmesi, kayda geçirilmesi ve yorumlanması bilimidir. Tam Türkçe karşılığı ise "söylenbilim" veya "söylencebilimi"dir.

mitoloji

Akademisyen, yazar ve nadir Türk mitologlardan Yaşar Çoruhlu mitolojiyi şöyle tanımlar; "Gelecekteki düşüncelerin esin kaynağıdır mitler. din, felsefe, sanat, düşler mitlerin büyülü kazanında pişer. Başka inançlarla etkileşimin sonuçlarını, büyük tarihsel olayların imgelere yansımasını, ölüm, doğum gibi temel yaşamsal deneyimlerin insanın kendine ve dünyaya ilişkin tasarımlarında nasıl dalgalandığını... Bütün bunları mitoloji olmadan anlayamazdık."

Albert Camus ise vakt-i zamanında "Mitler, hayal gücü onları canlı tutsun diye vardır," demiş. Bu durumda mitoloji kültürlerin bilinçaltının, rüyalarının ve hayallerinin simgeselleştirilmiş halidir desek yanlış olmaz.

Biraz da mitoloji ile ilintili terimlerden bahsedelim. Örneğin, "mitografi". Mitografi, mitlerin veya mitolojik öğelerin araştırılması, açığa çıkarılması, derlenmesi ve yorumlanması işidir. Mitografi ile meşgul kimselere "mitograf" veya "mitolog" denir. Genellikle mitologlar kültürel antropoloji, kültürel sosyoloji ve tarih alanlarında uzmanlaşmışlardır.

Mitoloji ile ilgili araştırmalar yapacak olursanız "mitos" terimi ile de karşılaşırsınız. Mitos mitlerin toplamı, derlenmiş ve ilişkilendirilmiş hali demektir. Mitoslar da birleşir ve "mitoi" oluştururlar.

mitolojiÇağdaş mitoloji de var tabii. Kulaktan kulağa yüzyıllardır anlatılagelmiş efsanelere mitoloji diyorduk hani, çağdaşı nasıl olur bunun? Meşhur fantastik kurgu yazarı J. R. R. Tolkien buyurmuşsa neden olmasın? Tolkien mitolojinin bilinçli üretimine "mitopoeia" adını vermiştir. Bu terim günümüzde mitolojik öğelerden esinlenerek yaratılan popüler fantastik kurgunun bir türü olarak kabul ediliyor.

Mitolojinin alt dalları

 Mitolojiye yeni başlayanlar kendilerine bir yol haritası çizmek isterlerse eğer, mitolojinin alt dallarını inceleyerek işe koyulabilirler. Mitoloji denen öylesine devasa bir deniz derya kı, çeşitli türlerle ilgili kısa açıklamalara yer vermenin işinizi kolaylaştıracağını düşündük.
  • Ritüel mitleri dini uygulamaların yapılışını, anlamını, ruhani sistemi, tapınma ve ibadet eylemlerini açıklar.
  • Köken mitleri gelenek, isim, inanç, ritüel, nesne veya canlının kökenini açıklar.
  • Kült mitleri bir ilahın veya kutsal kabul edilen bir varlığın gücünü gösteren kutlamaları açıklar.
  • Prestij mitleri ilahlar, kutsal kabul edilen varlıklar veya topluluklar, kahramanlık hikayeleri ve şehirle ilgili efsanelerdir.
  • Eskatolojik mitler dünyanın sonunu ve hatta büyük finalden sonrasını anlatır. Kıyamet ile ilgili kavram, işaret ve olayları açıklar.
  • Teogonik mitler tanrıların oluşumundan, aile ilişkilerinden ve soy ağaçlarından bahseder.
  • Kozmogonik mitler evrenin oluşumu veya yaradılışına dair efsaneler içerir.
  • Antropogonik mitler ise insanın oluşumunu veya yaradılışını anlatan bir türdür.

Bölgelere göre mitolojiler

Yeni başlayanlar ayrıca ilgilerini çeken kültürlerin mitlerine odaklanarak da meraklarını giderebilirler. Mitoloji Yunan ve Roma'dan ibaret değil ki... İşinizi biraz daha kolaylaştırmak için kapsamlı ve zengin mitolojileri coğrafi bölgelerine ayırarak listeledik. Buyrun:

  • Asya Mitolojisi: Budist mitoloji, Çerkes Mitolojisi, Hint mitolojisi, Japon mitolojisi, Pers mitolojisi, Türk mitolojisi
  • Avrupa Mitolojisi: Girit mitolojisi, Katalan mitolojisi, Kelt mitolojisi, Roma mitolojisi, Slav mitolojisi, Yunan mitolojisi
  • Avustralya Mitolojisi: Aborijin mitolojisi
  • Güney Amerika Mitolojisi: Aztek mitolojisi, İnka mitolojisi, Maya mitolojisi
  • Kuzey Amerika Mitolojisi: Eskimo mitolojisi
  • Orta Doğu Mitolojisi: Arap mitolojisi (genellikle İslam ve İslam öncesi olarak ikiye ayrılarak incelenir), İbrahimi mitoloji (genellikle Yahudilik ve Yahudilik öncesi olarak ikiye ayrılarak incelenir ), Mezopotamya mitolojisi (Sümer, Asur ve Babil mitolojilerini içerir), Ezidi mitoloji, Kürt mitoloji

mitolojiMitoloji nasıl öğrenilir?

Mitolojinin keyfine varmanın yolu araştırmaktan geçiyor. Yazılı kaynaklar mitoloji meraklılarına oldukça geniş bir yelpaze sunması bakımından merakınızı gidermenin en iyi yollarından biri.

Ayrıca pek çok belgesel ve kurmaca filmden de mitolojik bilgiler edinmeniz mümkün. Mitoloji meraklılarının oluşturduğu sosyal gruplar, düzenlenen seminerler, kurslar ve internet alemindeki sayısız ortam da sizi bekliyor.

Son olarak, yaşadığınız veya ziyaret ettiğiniz şehirlerin arkeoloji müzelerini bir de mitoloji merakınızı yanınıza alarak ziyaret etmenizi öneriyoruz. Mitolojik repertuarınızı genişletecek tarihi kalıntılarla ve bunların işaret ettiği efsanelerle tanışın.

Önerdiğimiz Kitaplar

  • Yunan ve Roma Mitolojisi, Colette Estin & Helene Laporte, Tübitak Popüler Bilim Kitapları
  • İlkel Mitoloji - Tanrının Maskeleri 1, Joseph Campbell, İmge Kitabevi
  • İlyada, Homeros, İş Bankası Kültür Yayınları
  • Odysseia, Homeros, İş Bankası Kültür Yayınları
  • Mitoloji, Kolektif, NTV Yayınları
  • Bulfinch Mitolojileri, Thomas Bulfinch, Pinhan Yayıncılık
  • Mitoloji (Hayali Dünyalara Eksiksiz Rehber), Christopher Dell, Yapı Kredi Yayınları
  • İlahi Komedya, Dante Alighieri, Oğlak yayıncılık
  • Şahmaran, Sennur Sezer, Merkez Kitap
  • Bir Nefeste Dünya Mitolojisi (Midas Dokunuşu), Mark Daniels, Maya Kitap
  • Büyük Dünya Mitoloji Ansiklopedisi, Rachel Storm & Arthur Cotterell, Alfa Yayıncılık
  • Dünya Mitolojisi – Büyük Destan ve Söylenceler Antolojisi, Donna Rosenberg, İmge Kitabevi
  • Mitologya, Edith Hamilton, Varlık Yayınları

8678 kez okundu.

Son Blog Yazıları

Scrapbooking'i Keşfedin

Scrapbooking'i Keşfedin

Scrapbooking'in tam anlamını açıklayacak olursak; kişiye çeşitli kaynaklardan gelen çeşitli bilgi ve materyalleri ya da kişinin anılarını, geçmişini toplama ve organize etme biçimi diyebiliriz.

10.7.2017
1 Yaş Doğum Günü Partisi İçin Öneriler

1 Yaş Doğum Günü Partisi İçin Öneriler

Bebeğiniz artık 1 yaşında ve şimdi parti zamanı! :) Anneler için ilk yıl zaman çok çabuk geçer ve bu nedenle bebeğinin 1 yaş günü partisi çok daha özel olur.

14.6.2017
Düğün Davetlileri İçin El Yapımı Hediyelik Önerileri

Düğün Davetlileri İçin El Yapımı Hediyelik Önerileri

Hayalinizdeki vintage ve doğal düğün konseptlerine yakışacak, kolayca ve uygun fiyata kendiniz hazırlayabileceğiniz hediyelik önerilerimiz var. Bakalım beğenecek misiniz :)

1.6.2017
Lucid Rüya - Bilinçli Rüya Deneyimi

Lucid Rüya - Bilinçli Rüya Deneyimi

Lucid dream (aklı başında/bilinçli rüya) görme, adından da anlaşılabileceği gibi rüyalarınızı bilinçli olarak gözlemleme ve / veya kontrol etme becerisidir. Rüyalarınızı rüyada olduğunuzu bilerek ve yaşadığınız her şeyi gerçek gibi hissettiğinizi bir anlık düşünün, şahane bir şey olurdu değil mi?

26.5.2017
Venedik Hakkında İlginç Detaylar

Venedik Hakkında İlginç Detaylar

Köprüleriyle, kanallarıyla, maskeleriyle ve tarihi dokusuyla zaman içinde romantizmin temsili haline gelen Venedik hakkında pek bilinmeyen detaylar.

16.5.2017
Youtube'da İzleyici Kitlesi Oluşturma

Youtube'da İzleyici Kitlesi Oluşturma

Vlogunuzu YouTube'da yayınlamaya hazır mısınız? Bir YouTube kanalı başlatmak ve buna devam etmek hem eğlenceli hem de kârlı olabilir. Kaliteli YouTube videoları oluşturmak ve etkileşim halinde olan izleyici kitlesi oluşturmak istiyorsanız, biraz planlama, uygulama ve pazarlama yapmanız gerekli. Yazımızda bahsedeceğimiz ipuçlarını ve teknikleri takip ederseniz, vloggerlık kariyerinizi başarıya götürebilirsiniz.

28.4.2017
Vloggerlık Nedir? Nereden Başlanmalı?

Vloggerlık Nedir? Nereden Başlanmalı?

Eğer hala video içeriği oluşturmak için bir şeyler yapmıyorsanız, muhteşem bir fırsatı kaçırıyorsunuz demektir. Video kullanan bloggerlar büyük bir kitleyi cezbetmek ve kendilerini rakiplerinden ayırmak için önemli bir avantaja sahip oluyor. Videolar sayesinde takipçileri ile çok daha samimi ve gerçekçi bir iletişim kurabiliyorlar.

18.4.2017
Eğlenceli Pop-up Kartlar

Eğlenceli Pop-up Kartlar

Zaman zaman masal kitaplarında ya da davetiye ve tebrik kartlarında pop-up resimli sayfalara rastlamışsınızdır. Yaşımız kaç olursa olsun böyle 3 boyutlu bir tasarım ile karşılaştığımız zaman hoşumuza gider ve yüzümüzü gülümsetir. Bu yazımızda bir pop-up kitabı da, basit bir kartı da nasıl oluşturacağınızı anlatacağız.

11.4.2017
Mutfakta Organik Boya Üretimi

Mutfakta Organik Boya Üretimi

Evdeki malzemelerimizle üretebileceğimiz neler var neler.. Şimdi bunlara bir yenisini daha ekliyoruz; organik, soft renkli, doğal mı doğal boyalar. Aldığınız portakallar çürük çıktı veya dolapta yumuşadıysa, ıspanaklarınız pancarlarınız dolapta çok beklediyse sakın çöpe atmayın! Pek de sağlıklı bulmadığımız gıda boyalarının yerine, işte size organik gıda boyası malzemesi :)

6.4.2017
Dekorasyonda Beton Trendi

Dekorasyonda Beton Trendi

Dekorasyon trendlerinde uzun bir süredir doğal malzemeler ön plana çıkıyor. Ahşap kasalar, paletler, metal plakalar derken şimdi de beton brütler ve saksılar sardı dört bir yanımızı.

30.3.2017

Önceki blog yazıları

İlginizi çekebilir