Kendin Yap! - Saksılarda Bahçeler - Blog - Meraklısı İçin
Kendin Yap! - Saksılarda Bahçeler

Kendin Yap! 2 - Saksılarda Bahçeler

Bahar geldi. Güneş ısıtıyor. İnsanın kendini çayıra bayıra vurası geliyor. Toprağa dokunmak istiyoruz.

Manav tezgahları da renklenmeye başladı. Ama o eski domateslerden eser kalmadı, değil mi? Artık ne yediğimizden haberimiz yok. Böyle sünger gibi salatalık da olmaz olsun!

O zaman biz de kendimiz eker, kendimiz yeriz. Azar azar da olsa, belki tüm sebze ihtiyacımızı karşılamasa da, sebzeleri dalından koparıp yemenin keyfi ve tadı bambaşka.

"Ama bahçem yok ki" mi diyorsunuz? Peki ya teras? Balkon? O da olmadı biraz güneş alan bir pencere önünüz vardır mutlaka. O zaman hazırlanın! Baharın gelişini yeni bir hobi edinerek kutlayalım: Saksılarda Bahçeler

Domates, soğan, biber, kekik, nane gibi bitki ve sebzeleri hemen hemen her yemekte kullanıyoruz. Bu sebzelerin, taze baharat ve otların hepsini aslında kendimiz saksılarda da yetiştirebiliriz. Mutfak pencerenizin önünde minyatür bir bostan olsun istiyorsanız kolları sıvayın. Başlıyoruz!

İlk iş gerekli malzemeleri edinmekte. Sonrasında ekim, dikim, sulama, hasat, tohum ayırma gibi bir döngü bizi bekliyor.

Toprak

Mini mini biberlerinizin, cherry domateslerinizin sofranıza arz-ı endam etmeleri için önce beslenip büyümeleri gerek. Bunun da ilk ve en önemli unsuru toprak. Toprağınız ne kadar güzel olursa, o kadar lezzetli ve verimli saksılarınız, bahçecikleriniz olur.

Peki, güzel topraktan kastımız ne? Sebze yetiştirmek için toprağın en güzeli taze topraktır. Yani daha önce üzerinde bitki yetiştirilmemiş toprak. Kurumuş menekşenizin toprağına fesleğen ekmenizi önermiyoruz. Bunun yerine fidanlık, bostan veya bahçe malzemeleri satan büyük marketlerden taze toprak satın alabilirsiniz.

Alacağınız toprağın çiçek toprağı olmamasına dikkat edin. Sebze yetiştirmek için ideal toprak karışımı; dış mekan bitkileri için hazırlanmış toprak, kum ve gübreden oluşur.

Toprağın rengi koyulaştıkca içeriği zenginleşiyor. Ayrıca içinde çok fazla taş barındırmamalı. Toprak mümkün olduğunca gevşek bir yapıda olmalı, yani ıslanmış ve yapışmış olmamalı.

Yine fidanlık veya bostanlardan temin edebileceğiniz doğal gübreler minik bostanınızın toprağı için önemli besin kaynaklarından olacaktır. Yakılmış veya kurutulmuş koyun gübresi tercih edebilirsiniz. Gübrenizi toprakla karıştırın. Endişelenmeyin, koku yapmaz. :) Yine de, yok ben istemem diyorsanız, yumurta kabuklarınızı ufalayarak saksı diplerine koyabilirsiniz. Doğal gübre yerine geçer.

Saksı seçimi

Mutfak bahçeciliğine merak saranların dikkat etmeleri gereken diğer bir nokta da saksı seçimi. Sebzelerinize ev sahipliği yapacak saksıları ekilecek sebzelerin ihtiyacına, özellikle köklerinin derinliğine göre belirlemenizde fayda var.

Pencere önüYüzeyde yetişen yeşillikler (fesleğen, maydanoz, nane, reyhan, kekik, kişniş gibi...) çok derin olmayan ancak yüzeyi geniş saksılarda serpilmeyi severler.

Meyve veren sebzeler ise (domates, salatalık, biber gibi...) derin saksılarda rahat ederler.

Saksılarınızın altında mutlaka fazla suyun dışarı çıkmasını sağlayacak delikler olmalı. Aksi takdirde fazla su sebzelerinizin köklerinin çürümesine neden olabilir. Eğer saksılarınızda delik yoksa çekiç ve çivi yardımıyla delik açabilirsiniz.

Dar alanları verimli kullanmak için yuvarlak saksılar yerine kare saksıları tercih edebilirsiniz.

Evinizdeki eski yoğurt kaplarını, teneke kutuları, kovaları bu amaç için kullanarak değerlendirin. Sprey boyalarla saksılarınızı istediğiniz renklerde boyayabilir, desenlerle süsleyebilirsiniz. Ayrıca manavlardan fazla sandık rica edip, bunlarda da sebze yetiştirebilirsiniz.

Saksıda sebzeler Tohumlar ve fideler

Saksılar ve toprak karışımlarını hazırladıktan sonra gelelim ekim işlerine. Sebze yetiştiriciliği için iki seçeneğimiz var; tohum veya fide.

İyi tohumlar bulmak her geçen gün daha da zorlaşıyor. Marketlerden alıp yediğiniz domateslerin çekirdeklerini kurutarak tohum elde edebilirdiniz aslında. Ta ki... tohumlar kısırlaştırılıncaya dek. Atalık tohumlar işte bu yüzden çok kıymetli. Eskiden ektiğiniz sebze meyve verir, meyvenin çekirdeği ayrılır, kurutulur, bir sonraki sene tekrar ekilir ve fide yetiştirilirdi. Şimdilerde ise çekirdeklerin hiçbir hükmü kalmadı. Döngü bozuldu. Tohum ticareti pazarı genişletmenin yolunu tohumları kısırlaştırmakta buldu.

Yine de yapılabilecekler yok değil. Uzaklardaki köyünüzden, bostanı olan tanıdıklarınızdan veya ekolojik pazarlardan aldığınız ürünlerin çekirdeklerinden tohumlar edinebilirsiniz. Ekersiniz, büyürler, meyve verirler, tohuma kaçarlar ve tekrar ekersiniz.

Tohuma alternatif olarak fide satın alabilir, saksılarınıza yerleştirip, bakımını yaparak yetiştirebilirsiniz. Bu yöntem tohumdan fide yetiştirmeye kıyasla daha kolay sayılır.

Tohum ve fidelerinizi tanıdık yetiştiriciler dışında İstanbul'da Mısır Çarşısı'ndan veya bahçe malzemeleri satan büyük marketlerden satın alabilirsiniz. Satın alacağınız tohumların içinde fosforlu sarı veya pembe renkli taneler olmamasına dikkat edin. Bunlar haşerelere karşı ilaçlanmış tohumlardır. Ancak saksıda yetiştirilecek sebzeler için bu gibi ilaçlanmış tohumlara gerek olmayacaktır.

Saksılarda yetiştirilebilecek sebzeler

Aslında aklınıza gelebilecek hemen hemen her sebzeyi saksılarda da yetiştirebilirsiniz.

Bunlardan bazıları; domates, salatalık, biber, soğan, turp, patlıcan, kabak, kekik, fesleğen, nane, reyhan, kişniş, maydonoz, dereotu, roka, tere, marul, semizotu, havuç... Ve hatta çilek!

Sebze yetiştiriciliği
Güneş

Her bitkinin biraz güneşe ihtiyacı vardır. Saksı sebzeciliğinde de ekeceğiniz bitkilerin güneş ihtiyacına göre saksılarınızı konumlandırmanız gerekecek.

Meyve veren sebzeler, özellikle domates, bol güneş ister. Ama yine de, öğlen saatlerinde direk güneş ışığına maruz kalan saksıların fırın işlevi görerek sebzelerinizin köklerini yakmaması için, saksılarınızı direk güneş ışığından korumalısınız.

Yüzeyde yetişen yeşillikler ise gölgelerde de mutlu mesut büyürler.

Balkonunuzun, pencere önünüzün hangi saatlerde güneş aldığını belirleyerek saksılarınızı buna göre yerleştirebilirsiniz.

Sulama

Genelde saksı sebzeleri 2 günde bir sulama isterler. Saksılarınızın içindeki toprağa parmağınızı yarım santim batırın. Bu derinlikteki toprak nemliyse, henüz sulamanıza gerek yok demektir.

Sulamayı sabah veya akşamüstü yapmaya dikkat edin. Öğlen saatlerinde saksı içindeki su kaynar ve  sebze kökünün yanmasına neden olur.

Sulamayı direk suyu dökmek yerine, yağmur yağdırır gibi, sprey başlığı olan bir şişe ile fısfıslayarak yaparsanız, saksınızın her yerini eşit miktarda sulamış olursunuz.

Yeni başlayan meraklılar için ipuçları

Tohumdan fide yetiştirmek zor olabilir. Bazen bir ümit tohumları eker, minik bir filizi bekler durursunuz ve o filiz inatla bir türlü baş vermez. Ya suyu fazla gelmiştir, ya toprağını sevmemiştir, belki de hava yeterince ısınmamıştır. Ama yine de hevesinizi kaçırdığınıza değmez. Makasla kesinEğer ilk kez sebze yetiştirecekseniz, hazır fideler alarak da bu işe başlayabilirsiniz.

Meyve veren sebzeler yüzeyde yetişen yeşilliklere göre daha nazlıdır. Kilolarca sebze hayali kuruyor olabilirsiniz ama belki de domates, biber, patlıcandan önce fesleğen, maydanoz, reyhan, nane gibi daha uyumlu sebzelerle başlayabilirsiniz. Bu gibi yeşillikleri kökünden kopararak kullanmayın. Makasla kesebilirsiniz. Kökleri yerlerinde kalsın ki, tekrar uzayarak büyümeye devam edebilsinler.

Minik ve uyumlu yeşilliklerle iyi anlaşıp mutfağınızın baharat ihtiyacını karşıladıysanız bir üst aşamaya, yani salatalara geçebilirsiniz. Marul, roka, tere gibi bitkiler de saksılarda yetiştirilebilir.

Salatalarda da muvaffak olan meraklılar artık meyve veren sebzeler yetiştirmekten çekinmesinler!

Çocukları da katınOlur da sebzeleriniz coşar ve tüketebileceğinizden fazla mahsül elde ederseniz, bunları değerlendirmenin bir çok yolu var. Fazla domateslerinizden salça veya ketçap yapabilirsiniz. Fesleğen, nane, kekik gibi bitkileri gazete kağıtları üzerinde kurutup kavanozlarda saklayabilirsiniz.  Biberleriniz ise turşu olarak kış sofralarınızda yerini alabilir.

Çocukları da işin içine katın

Maydonoz yemekten nefret eden çocuk vakasının çözümü mutfak bahçeciliğinde gizli! Çocuğunuzla birlikte ekip, sulayıp, yetiştireceğiniz sebzeleri yemenin tadı bir başka olacaktır. Hem de minik meraklılar toprakla, bitkilerle haşır neşir olup bir yandan el becerilerini geliştirebilir bir yandan da sebzeler ile ilgili birçok şey öğrenebilirler. Kendi yetiştirdikleri maydonozları da bayıla bayıla yiyeceklerdir.

Afiyet olsun!

Kendin Yap! yazı dizisinin ilk yazısı "Kendin Yap! 1- Evdeki Kumaş Eşyalarınızı Baştan Yaratın"ı okumak için buraya tıklayın.

24826 kez okundu.

Son Blog Yazıları

Scrapbooking'i Keşfedin

Scrapbooking'i Keşfedin

Scrapbooking'in tam anlamını açıklayacak olursak; kişiye çeşitli kaynaklardan gelen çeşitli bilgi ve materyalleri ya da kişinin anılarını, geçmişini toplama ve organize etme biçimi diyebiliriz.

10.7.2017
1 Yaş Doğum Günü Partisi İçin Öneriler

1 Yaş Doğum Günü Partisi İçin Öneriler

Bebeğiniz artık 1 yaşında ve şimdi parti zamanı! :) Anneler için ilk yıl zaman çok çabuk geçer ve bu nedenle bebeğinin 1 yaş günü partisi çok daha özel olur.

14.6.2017
Düğün Davetlileri İçin El Yapımı Hediyelik Önerileri

Düğün Davetlileri İçin El Yapımı Hediyelik Önerileri

Hayalinizdeki vintage ve doğal düğün konseptlerine yakışacak, kolayca ve uygun fiyata kendiniz hazırlayabileceğiniz hediyelik önerilerimiz var. Bakalım beğenecek misiniz :)

1.6.2017
Lucid Rüya - Bilinçli Rüya Deneyimi

Lucid Rüya - Bilinçli Rüya Deneyimi

Lucid dream (aklı başında/bilinçli rüya) görme, adından da anlaşılabileceği gibi rüyalarınızı bilinçli olarak gözlemleme ve / veya kontrol etme becerisidir. Rüyalarınızı rüyada olduğunuzu bilerek ve yaşadığınız her şeyi gerçek gibi hissettiğinizi bir anlık düşünün, şahane bir şey olurdu değil mi?

26.5.2017
Venedik Hakkında İlginç Detaylar

Venedik Hakkında İlginç Detaylar

Köprüleriyle, kanallarıyla, maskeleriyle ve tarihi dokusuyla zaman içinde romantizmin temsili haline gelen Venedik hakkında pek bilinmeyen detaylar.

16.5.2017
Youtube'da İzleyici Kitlesi Oluşturma

Youtube'da İzleyici Kitlesi Oluşturma

Vlogunuzu YouTube'da yayınlamaya hazır mısınız? Bir YouTube kanalı başlatmak ve buna devam etmek hem eğlenceli hem de kârlı olabilir. Kaliteli YouTube videoları oluşturmak ve etkileşim halinde olan izleyici kitlesi oluşturmak istiyorsanız, biraz planlama, uygulama ve pazarlama yapmanız gerekli. Yazımızda bahsedeceğimiz ipuçlarını ve teknikleri takip ederseniz, vloggerlık kariyerinizi başarıya götürebilirsiniz.

28.4.2017
Vloggerlık Nedir? Nereden Başlanmalı?

Vloggerlık Nedir? Nereden Başlanmalı?

Eğer hala video içeriği oluşturmak için bir şeyler yapmıyorsanız, muhteşem bir fırsatı kaçırıyorsunuz demektir. Video kullanan bloggerlar büyük bir kitleyi cezbetmek ve kendilerini rakiplerinden ayırmak için önemli bir avantaja sahip oluyor. Videolar sayesinde takipçileri ile çok daha samimi ve gerçekçi bir iletişim kurabiliyorlar.

18.4.2017
Eğlenceli Pop-up Kartlar

Eğlenceli Pop-up Kartlar

Zaman zaman masal kitaplarında ya da davetiye ve tebrik kartlarında pop-up resimli sayfalara rastlamışsınızdır. Yaşımız kaç olursa olsun böyle 3 boyutlu bir tasarım ile karşılaştığımız zaman hoşumuza gider ve yüzümüzü gülümsetir. Bu yazımızda bir pop-up kitabı da, basit bir kartı da nasıl oluşturacağınızı anlatacağız.

11.4.2017
Mutfakta Organik Boya Üretimi

Mutfakta Organik Boya Üretimi

Evdeki malzemelerimizle üretebileceğimiz neler var neler.. Şimdi bunlara bir yenisini daha ekliyoruz; organik, soft renkli, doğal mı doğal boyalar. Aldığınız portakallar çürük çıktı veya dolapta yumuşadıysa, ıspanaklarınız pancarlarınız dolapta çok beklediyse sakın çöpe atmayın! Pek de sağlıklı bulmadığımız gıda boyalarının yerine, işte size organik gıda boyası malzemesi :)

6.4.2017
Dekorasyonda Beton Trendi

Dekorasyonda Beton Trendi

Dekorasyon trendlerinde uzun bir süredir doğal malzemeler ön plana çıkıyor. Ahşap kasalar, paletler, metal plakalar derken şimdi de beton brütler ve saksılar sardı dört bir yanımızı.

30.3.2017

Önceki blog yazıları

İlginizi çekebilir
Teraryum Atölyesi

Teraryum Atölyesi

İstanbul Çiçek Akademi, gündelik hayatın koşuşturmacasına bir mola vermek isteyen meraklıları, Teraryum ile tanışmaya davet ediyor. Teraryum atölyesi Bostancı'da.
220 TL