Kağıda baktım bir tane, origami gördüm bin tane. - Blog - Meraklısı İçin
Kağıda baktım bir tane, origami gördüm bin tane.

Kağıda baktım bir tane, origami gördüm bin tane.

Origamiyi origami olarak bilmesek de, çoğumuz aslında bu sanatla tanışıyoruz. Çocukken yaptığımız kağıttan kayıklar ve uçaklar origaminin ta kendisi. Origami ile haşır neşir olan meraklılar kayık ve uçaktan çok daha ötesine geçerek, repertuarlarını genişletebilirler.

Öncelikle, origami kelimesinin anlamına bakalım. Origami Japonca bir bileşik kelime. "ori" katlamak, "gami" kağıt, yani origami kağıt katlama anlamına geliyor.

Origami sadece kağıt katlamak değildir.origami

Bu sanatta çok daha fazlası saklı. Origami ana ve tek malzemesini kağıdı kutsayan, herhangi bir yapıştırıcı kullanmadan ve kağıdın bütünlüğünü bozmadan, yani kesmeden veya yırtmadan objeler yaratan bir sanat.

Oluşturulan figürler sabit olabileceği gibi hareketli de olabilir. Klasik origami sanatı kare şeklindeki kağıtları yere göğe sığdıramasa da, dikdörtgen kağıtlar da kullanılabilir. Envai çeşit kağıt emrinize amade olur; ipek ve kağıt paralar dahil. Ayrıca origami sanatı klasik ve modüler, yani parçalı olarak ikiye ayrılır.

origami Origaminizi nasıl alırsınız? Klasik mi, parçalı mı?

Klasik origami tek parça kağıt katlanarak yapılır. Zaman zaman bu kural delinebilir, iki ve üç parça kağıt kullanılarak da figürler oluşturulabilir. Genellikle hayvan, çiçek veya eşya figürleri yapılır.

Parçalı origamide ise mantık biraz daha farklı işlemekle beraber, ana kurallar klasik origami ile aynıdır. Kesmek, yırtmak, yapıştırmak yok! Parçalı origami birbirinin aynısı veya çok benzeri formlarda kağıt parçalarının yine katlanarak birleştirilmesiyle figürler oluşturmayı amaçlar. Parça sayısında sınır yoktur. Klasik origamiden farklı olarak somut figürler yerine, soyut ve özellikle üç boyutlu  geometrik formlar yaratılır.

origamiHemen hemen her sanat dalında olduğu gibi, origamide de zaman içinde göze çarpan akımlar ve evrimler görülür. Origaminin, klasik ve parçalı olmak üzere en yaygın olarak uygulanan iki çeşidinin yanı sıra, mimari origami, pop-up origami, kusudama (yapıştırıcı ve iplik kullanımının serbest olduğu bir origami türü) ve kirigami (kağıt kesme sanatı) gibi pek çok alt dalı da vardır.

Origaminin tarihi

Origaminin kökeni 794-1185 yılları arasında, Henian Dönemi Japonya'sına dayanıyor. Bu dönemde kağıt çok değerli bir malzemeymiş. Bu yüzden dini törenler için süslenen tapınaklarda katlanan kağıtlardan yapılmış figürler kullanılmış. Origaminin ilk örneklerinin bu tapınak süsleri olduğu tahmin ediliyor.

origamiAyrıca Henian Dönemi'nde, origami sadece tapınak süslemesi için değil, samuraylar tarafından da kullanılırmış. Birbirlerine değerli bir hediye vermek isteyen samuraylar, pahalı kağıtları çiçek şeklinde katlayarak kendi hediyelerini yaparlarmış. Origaminin ilk örneklerinden olan bu kağıt çiçeklere noshi adı veriliyor. Noshi'ler günümüzde Japonya'da halen popüler bir dekorasyon malzemesi ve hediye paketi süslemesi olarak kullanılıyor.

Yine aynı dönemde, Japon aristokratların düğünlerinde geleneksel içkileri olan sake gelin ve damada kelebek şeklinde katlanmış kadehlerde sunulurmuş. Yani kağıt, zamanının altınıymış.

 sadakoEdo (1600-1868) döneminde kağıdın maddi değeri azalmış ve böylece origami Japon halkının her kesiminde yaygın bir uğraş halini almaya başlamış. Origaminin bu yükselme dönemi, Meiji (1886-1912) dönemine dek sürmüş. Meiji döneminde, modernleşme ile birlikte origamiye gösterilen ilgi azalmış. Bu dönemde origami sadece festival, tören, şenlik ve düğünler gibi özel günlerde sahne almış.

Origaminin geri dönüşü acıklı bir hikayeye ve Senbaorizuru olarak adlandırılan 1000 turna kuşu katlama geleneğine dayanıyor. Turna ezelden beri Japon kültüründe önemli bir yer tutan bir kuşmuş. Origaminin turna ile buluşması ile bir nevi batıl inanç ya da efsane ile olmuş; 1000 turna kuşu katlayan origami meraklılarının uzun ve sağlıklı bir ömür süreceklerine inanılırmış.

sadakoGelelim acıklı hikayeye... İkinci Dünya Savaşı'nda, 6 Ağustos 1945'te Hiroşima atom bombasının patlaması sonucu lösemi olan 11 yaşındaki Sasaki Sadako, efsaneye sarılmış ve 1000 turna kuşu origamisi yaparsa iyileşeceğine inanmış. Katlamış, katlamış, katlamış... 644 turna kuşu yaptıktan sonra, 25 Ekim 1955'te ölmüş. Ailesi ve arkadaşları Sasaki'nin ölümünden sonra da onun için turna kuşları yapmaya devam etmişler ve 1000 turna kuşunu tamamlayıp mezarına bırakmışlar.

 Sasaki Sadako'nun hikayesi o gün bugündür dünya barışı dendiğinde akla gelenlerin başında yer alıyor. Hele ki origami meraklıları için... Dünyanın dört bir yanında bulunan Sasaki'nin heykellerinin yanı sıra, her yıl 6 Ağustos'ta, yani Hiroşima atom bombasının patladığı günde, dünyanın her yerinden çocuklar kağıt turna kuşları yapıp Hiroşima'ya gönderiyorlar.

Klasik origaminin 6 altın kuralı

1. Kesmeyin
2. Yapıştırmayın
3. Yırtmayın
4. Kare kağıt kullanın
5. Boyamayın
6. Çizmeyin

Evet, altın kurallar (ölümcül yasaklar da diyebiliriz:) 6 maddeyle sınırlı. Bu maddeleri yapmayın da ne yaparsanız yapın! Pratik uygulamalardan, usta el işlerine geçip, formülleri ve püf noktalarını çözdükten sonra yepyeni ve özgün origamiler yapmak elinizde.

Yeni başlayan origami meraklılarına tavsiyeler

origami

  • Büyük kağıt parçalarıyla başlayın.
  • Düz renk kağıtlar kullanın.
  • Kolay yırtılmayacak kadar kalın, ancak kolay katlanabilecek kadar ince kağıtlar kullanın.
  • Kitaplardan ve internetteki kaynaklardan yararlanın. Özellikle origami uygulama videoları işinize yarayacaktır.
  • Bol bol pratik yapın.
  • Origami ustalarının çalışmalarının inceleyin. Örneğin,  Akira Yoshizawa tarafından yapılan origamileri.
  • Kağıt para ile başlamayın :)

"Minik Meraklılar İçin Origami" başlıklı yazımızı okumak için buraya tıklayın.

7413 kez okundu.

Son Blog Yazıları

Gözlerini Aç ve Sanatı Keşfet

Gözlerini Aç ve Sanatı Keşfet

Fransız bir sanatçı olan Edward Degas’ın söylediği gibi ‘Sanat sizin ne gördüğünüz değildir, onu başkalarına nasıl gösterdiğinizdir’. Alexa Meade bu sözleri söyleyen sanatçının ölümünden tam 100 yıl sonra bu vizyonu hayata geçirecek yeni bir yol bulmuş. Resimlerinde oluşturmak istediği kompozisyonu neden gerçek bir insan vücuduna uygulayarak yapmayayım ki demiş ve yaşayan 3 boyutlu portrelerini bizlere sunmuş.

20.01.2017
Kağıt Tutkusu

Kağıt Tutkusu

Kağıt hobisi olan biriyle tanışanlar bilirler, onların kullandığı defterler kesinlikle sıradan değildir. Ya el yapımıdır, doğaldır ya da farklı bir çeşit kağıttandır, farklı bir dikişle ciltlenmiştir. Kağıdın kokusu, dokusu yeni bir parfümü koklamak gibidir ve bu durum gerçek bir tutku haline gelmiştir onlar için.

17.01.2017
Pinhole ile Deneysel Fotoğrafçılık

Pinhole ile Deneysel Fotoğrafçılık

Fotoğrafçılık ve kameralar ne kadar gelişse de fotoğrafın temel unsurları ve o karanlık kutu mantığı hala aynı. Pinhole ile fotoğraf çekmek gerçekten eğlenceli ve basit, hem de etkisi farklı ve deneysel çalışmalar ortaya çıkıyor.

13.01.2017
İşinizde Mutlu Değil Misiniz?

İşinizde Mutlu Değil Misiniz?

Bir şekilde hayat şartları ve herkese göre değişiklik gösteren nedenlerden dolayı bir çoğumuzu sevmediğimiz işlere bağlanıp kalıyoruz. Eğer sizin için de durum böyleyse bize kulak verin. Sizi biraz olsun rahatlatacak ve daha iyi motive olmanızı sağlayacak bazı tavsiyelerimiz olacak.

10.01.2017
Kaligrafi ve Grafiti Sanatı Bir Arada

Kaligrafi ve Grafiti Sanatı Bir Arada

Kaligrafi sanatı, eski çağlardan beri her medeniyetin kendi kültürü ile özdeşleştirerek kendine has olarak geliştirdiği bir güzel yazı sanatıdır. Bir gün el Seed adında bir sanatçı İslami kültürünün sanatı olan kaligrafi/hat sanatını Batı kültürü’nün grafiti sanatı ile birleştirmiş. İşte bu yeni tarzın adı Kaligrafiti.

04.01.2017
İsveçli Bir Marka ve İkonik Çantası Kanken

İsveçli Bir Marka ve İkonik Çantası Kanken

Günümüzde oldukça ikonik bir parça olan Fjallraven markasının yarattığı Kanken çantalar kadın erkek dinlemeden Dünya'nın her köşesine yayılmış durumda. Tasarım ile bir ilişiği olan ya da sırtına birsürü eşyasını doldurarak gezmeyi çok seven insanların vazgeçemediği bir parça. Anlatmaya önce Fjallraven markasının hikayesinden başlayalım.

22.12.2016
Yeni Hobimiz Akvaristlik Mi Olsa?

Yeni Hobimiz Akvaristlik Mi Olsa?

Fanusun içinde bir kaç küçük japon balığı ile başlar genelde bu hikaye. Sonra ısıtıcısız, havasız küçük bir akvaryuma bir kaç balık daha ekleyerek, sonrasında da her türlü alet edevatıyla tam tekmil bir akvaryuma kadar gider.

15.12.2016
Kartpostalları Hatırlayan Kaldı Mı?

Kartpostalları Hatırlayan Kaldı Mı?

İşten eve geldiğimizde posta kutumuzda bir kartpostal bulmak nasıl bir gülümseme sebebiydi. Yılbaşlarını, bayramları anlamlandıran o kartpostalların arkasına yazılmış kısacık mesajlardı.

09.12.2016
Tatlı Bir Hikaye: Çikolata

Tatlı Bir Hikaye: Çikolata

Çikolata denildiğinde bile insan bir mutlu oluyor sanki, çikolatanın mutlulukla kesinlikle bir ilgisi var zaten orasını tartışmıyoruz bile ! :)

06.12.2016
Kış'ın Keyfini Nerede Çıkarmalı?

Kış'ın Keyfini Nerede Çıkarmalı?

Bu mevsimde koşa koşa sıcacık evlerimize gitmek, pijamalarımızı giyip keyif yapmak isteriz genellikle. Ama öyle evlere kapanıp havaların ısınmasını bekleyerek kışı geçirmek olmaz, bu mevsimin tadını çıkarmayı da bilmek lazım.

28.11.2016

Önceki blog yazıları

İlginizi çekebilir
Teraryum Atölyesi

Teraryum Atölyesi

İstanbul Çiçek Akademi, gündelik hayatın koşuşturmacasına bir mola vermek isteyen meraklıları, Teraryum ile tanışmaya davet ediyor. Teraryum atölyesi Bostancı'da.
200 TL