Bir demet çiçekten fazlası: İkebana - Blog - Meraklısı İçin
Bir demet çiçekten fazlası: İkebana

Bir demet çiçekten fazlası: İkebana

Peyzaj desen değil, çiçek düzenlemesinden de çok daha derin bir mevzu. Yine uzakdoğulardan gelen felsefesi de uygulaması kadar ilgi çekici bir hobi ile karşınızdayız; ikebana!

İkebana nedir?

İkebana Japon kökenli, geçmişi çok eskilere uzanan bir çiçek düzenleme sanatı. Daha önce ele aldığımız konulardan olan bonsaideki gibi bir canlı heykel olma durumu var desek yeridir.

İkebana kelimesinin anlamına gelelim. Japonca ike kelimesi canlı tutmak ve hayat vermek anlamına geliyor, bana ise çiçekler demek. İkebana sözcüğü farklı kaynaklarda "çiçekleri canlı tutmak", "çiçeklere hayat vermek" veya "yaşayan çiçekler" olarak tercüme ediliyor.

İkebana felsefesi

ikebana İkebana bir demet çiçeği rastgele vazoya koymaktan öte, sembollerle bezeli, özen gerektiren bir sanat dalı. Uygulamaya geçmeden önce bu meşgalenin ana fikri hakkında bilgi sahibi olmak bu sebeple önemli.

İkebana sanatının amacı, insanı ve doğayı birbirine yaklaştırmak, doğaya başka bir gözle bakabilmek, canlı bir düzenleme ve semboller aracılığıyla bir fikri veya duyguyu ifade etmek, mesaj vermek, hatta yaşam ve ölüm hakkında sorgulamalara yol açmak olarak özetlenebilir.

İkebana minimalizm ve sembolizmi esas alarak uygulanan bir sanattır. Halihazırda Japon kültüründe her çiçeğin sembolik bir anlamının olması ikebana sanatının doğuşuna katkıda bulunmuş olabilir. Ayrıca, ikebanada, ifade edilen anlamı desteklemesi amacıyla yalnızca canlı çiçekler değil, dal, yaprak, filiz, solmuş çiçekler, çakıl taşları gibi farklı doğal malzemeler de kullanılır. Düzenlemedeki tüm elemanların ifadeyi güçlendirmesi amaçlanır. Örneğin, çiçeklerin kendisi bugünü, tomurcuklar geleceği, tohumlar ise geçmişi simgeler.ikebana

İkebana sanatının tarihçesi

Gelelim ikebana sanatının doğuşuna ve tarihteki yerine... İkebana halis mulis Japon kültürünün en önemli öğelerinden biri olarak kabul görüyor. Kimi kaynaklarda ilk ikebana örneğinin 6. yüzyıla kadar uzandığı belirtiliyor.

İkebana 6. yüzyılda Budist tapınaklarında sunaklara konan çiçeklere gösterilen özen ve düzenlemelerin taşıdığı sembolik anlamlar aracılığıyla doğmuş. İlk zamanlarda direk sunak üzerinde yapılan çiçek düzenlemeleri, 10. yüzyıla gelindiğinde özel kaplar, saksılar veya vazolar içinde yapılarak bugünkü ikebana sunumuna yaklaşan bir görünüm kazanmış.

15. yüzyılda ikebana klasik bir üslup oluşturacak kadar yaygınlaşmış, ekollere ev sahipliği yapan bir meşgale haline gelmiş ve dini bir rutin olmaktan uzaklaşmasa da, bağımsız bir sanat formu olarak da kabul görmeye başlamış. Yüzyıllar içinde geçirdiği değişim ve gelişmelere rağmen felsefesini her daim korumuş. Yine 15. yüzyılda "rikka" adı verilen ve doğanın güzelliğini ifade etmeye odaklanan ikebana ekolü ortaya çıkmış ve her kesimden ikebana meraklıları arasında popülerleşmiş.

16. yüzyılda ikebana tasarımlarında belirgin bir sadeleşme gözlenmiş. İkebanalar giderek daha minimalist bir form kazanmaya başlamışlar. Bu dönemde sadeliği vurgulayan "nageire" ekolü yaygın olarak uygulanmış.

19. yüzyıl ise ikebana sanatının modernleşme çağı olarak görülüyor. Ülke dışından gelen farklı türlerde çiçeklerin ilk kez ikebanalarda kullanımı da bu döneme denk geliyor. Kümelenmiş çiçekler anlamına gelen "moribana" ekolü de bu dönemde ortaya çıkmış. Moribana ekolünün amacı kentleşmeye karşı bir duruş sergilemek ve şehirlerde sıkışıp kalmış park ve bahçelerin birebir küçültülerek ikebanalarda temsil edilmesini sağlamakmış.

Bugünlerde Uzakdoğu ve özellikle Japon kültürü meraklılarının mutlaka haberdar olduğu, ülkemizde pek yaygın olmasa da dünya çapında kursları, atölyeleri ve sergileri düzenlenen, oldukça ilgi gören bir sanat dalı ikebana.

Bu sanatın meraklıları da sayıca hiç azımsanacak gibi değiller. Dünya çapında yaklaşık 3000'i aşkın ikebana okulu bulunması da bunun bir işareti.

ikebana İkebana nasıl yapılır?

İkebanaya merak saranlar için, uygulamaya geçmeden önce kelimenin anlamını tekrar edelim. İkebana "çiçekleri canlı tutmak", "çiçeklere hayat vermek" ve "yaşayan çiçekler" anlamlarına geliyor. İkebana yaparken mutlaka aklınızda bulundurmanız gereken, belki de tek altın kural, bu.
İkebananın ana malzemesinin dalından koparılmış, ama canlı bir çiçek oluşu kelimenin anlamına anlam katıyor. "Dalından kopmuş çiçeği nasıl canlı tutacağım ki?" diye düşünebilirsiniz. Telaşa mahal yok, bunun da bir püf noktası var elbette.

Çiçeği diriltmeniz veya solmasına engel olmanız ne yazık ki mümkün değil. Ancak dalından koparıldıktan sonra kalan ömrünü uzatmak için yapılabilecekler yok değil. İkebananın felsefi yanı dışında, teknik beceri gerektiren kısmı da işte burada gizli.

İkebana yaparken çiçeğin damarlarındaki havanın boşaltılması, çiçeğin ömrünü uzatıyor. Bunun için çiçekler dalından koparılırken sapları su içinde kesiliyor veya eziliyor. Bu sayede çiçeğin damarlarındaki hava kabarcıklar haline dışarı çıkmış oluyor. Bu uygulama damarlarda hava yerine su akışının sağlanması için gerekli.

Çiçekler ömürlerini uzatacak şekilde kesildikten sonra "kenzan" adı verilen üzeri çivili bir taşıyıcıya saplanarak düzenlemeye başlanıyor. Kenzan bulunması kısmen zor ve oldukça pahalı bir malzeme. Bu yüzden kenzan yerine çiçek mantarı veya strafor da yaygın olarak kullanılan malzemelerden.

Geriye içinizdeki sanatsal coşkuyu ve ifade edilmeyi bekleyen duyguları bu malzemeleri biraraya getirerek ikebanada yansıtmak kalıyor. Sembolizmi ve felsefesi de uygulaması kadar ilginç ve ilham verici olan ikebana, bir yandan da meditatif bir eyleme dönüşüyor.

Yeni başlayan ikebana meraklılarına tavsiyeler

  • İlk ikebana uygulamalarınızı pahalı ve bakımı zor çiçekler kullanarak yapmaktan kaçının. Örneğin, orkideleri uzmanlık döneminize saklayıp, krizantem kullanmayı tercih edebilirsiniz.ikebana
  • İkebanaların suyunu sık sık değiştirmek, çiçeklerinizin ömrünü uzatacaktır.
  • Ayrıca ikebananızın suyuna bir damla klor damlatırsanız çiçeklerin solmasını geciktirebilirsiniz.
  • Kullanacağınız çiçeklerin tamamen açmış çiçeklerden ziyade, gonca ve tomurcukları olan dallardan seçmeye dikkat edin. Böylece ikebananız tamamlanır tamamlanmaz solmaya değil, çiçekler açmaya başlar. Bu da ömrünü uzatır.
  • Bildiğiniz çiçeklerle başlayın ama keşif yapmayı da ihmal etmeyin. Papatya ve gülden ötesini de araştırın öğrenin. Yeni çiçeklerle tanışmak için ikebana hobisinden güzel bahane mi olur?
  • Marjinal formlardaki vazo ve kapları da deneyim kazandıktan sonra kullanmanızı öneriyoruz. Basit ve sade tasarımlarla başlayın.
  • Junichi Kakizaki, Mokichi Okada, Shogo Kariyazaki, Kosen Ohtsubo gibi dünyaca ünlü ikebana sanatçilarının eserlerini inceleyin.
  • Sadece kendinize çalışmayın. Kişilere özel olarak yapacağınız ikebanalarla hem becerilerinizi geliştirebilir hem de sevdilerinize hediye edebilirsiniz.ikebana
  • Türkiye'de henüz pek sık rastlanan bir şey değil ama, yurtdışına çıktığınızda denk geldiğiniz ikebana sergilerini görmeden dönmeyin.
  • Özellikle yabancı dilde pek çok ikebana kitabı bulabilirsiniz. Dilini anlamasanız bile, görsel bir ders kitabı olması bakımından arşivinize eklemenizde fayda var. Bu kitapları internetten kolayca sipariş edebilirsiniz.
  • Ve tabi ki her dem elimizin altındaki internet. Meraklıların buluşma noktası olan ikebana forumları, sosyal medya grupları, uygulama videoları ve daha nicesi keşfinizi bekliyor.

4455 kez okundu.

Son Blog Yazıları

Sevdiklerinizi Isırın

Sevdiklerinizi Isırın

Kurabiyeleri sevmeyen yoktur herhalde özellikle çocuklar rengarenk kurabiyelere bayılırlar.. Peki bir de bu kurabiyeler sevdiklerinizin portresi şeklindeyse veya sevdiğiniz her hangi bir emoji? Biz söyleyelim tadından yenmez :)

22.03.2017
Çilek Takı Yapımı

Çilek Takı Yapımı

Bahar geliyor. Şu son soğuk günleri de atlatalım artık içimiz kıpır kıpır olacak, çiçeklere, böceklere kavuşacağız. Soğuktan evden çıkamadığımız şu günleri de baharda uçuş uçuş elbiselerimizin üzerine takacağımız takıları yaparak geçirsek ya? Hem de kendi tasarımımız olacak.

15.03.2017
Yaratıcılığınızı Özgür Kılın (MindMap)

Yaratıcılığınızı Özgür Kılın (MindMap)

İnsan beyni üzerinde yapılan çalışmalar zihin haritası yönteminin zihnimizin sağ ve sol kısımlarının ikisini birden çalıştırdığını söylüyor. Olguları yazı karakterleri ile simgelemenin ötesine geçip onları canlandırmamızı ve sağ beyni daha aktif kullanmamızı sağlıyor. Zihin haritasını nasıl oluşturacağınız, nerelerde kullanacağınız hakkında bilgileri bu yazımızda sizlere örneklerle beraber vereceğiz.

10.03.2017
Mario'nun Bilinmeyen Detayları

Mario'nun Bilinmeyen Detayları

80’li yıllardan bu zamana kadar gelen ve hemen hemen herkesin bildiği Mario karakterinin oyun dünyasında haklı bir yeri var. Çocukluğumuzdan beri bir çok kişinin en sevdiği oyun haline gelen hatta hayranları olan Mario’nun bazı bilinmeyenlerini bu yazıda paylaşacağız. Öğrenecekleriniz sizi biraz şaşırtabilir :)

02.03.2017
Nasıl Yapılıyor Bu Quilling Sanatı?

Nasıl Yapılıyor Bu Quilling Sanatı?

Quilling, ilginç tasarımlar yaratmak için yuvarlanmış, şekillendirilmiş ve bir araya getirilmiş kağıt, kumaş, cam hatta fondan şeritlerin kullanılmasını içeren bir sanat türü. Ancak şimdilerde genellikle malzeme olarak genellikle kağıt kullanılmış örnekleri görebilirsiniz. Bu sanatın ismini, ilk defa uygulayanların kağıdı kıvırmak için kuş tüyü kullanmaları sebebiyle ‘quil!den aldığı düşünülüyor.

23.02.2017
Hayalinizdeki İşe Kavuşabilirsiniz!

Hayalinizdeki İşe Kavuşabilirsiniz!

Kim istemez ki sevdiği işi yapmayı, hayatımızı sürdürmek için çalıştığımız işe giderken her gün belki de bir çoğumuz bunun hayalini kuruyoruz.. Öncelikle severek yapabileceğiniz işin ne olduğunu bulmak gerek eğer bunu biliyorsanız ve kendinizden eminseniz bu güzel bir başlangıç, tebrikler!

17.02.2017
Resimsi Fotoğraf Tekniği; Cyanotype

Resimsi Fotoğraf Tekniği; Cyanotype

Fotoğraf sanatı 19. yüzyılda Yüksek Sanat Dönemi’nden başlayan bir süreçte resim sanatından etkilenmeye başlamış. O zamanki fotoğraf sanatçıları teknik imkanlara bağlı olarak ürettikleri fotoğraflarda hem konu hem de teknik bakımından resimsel fotoğraflar üretmişler.

14.02.2017
Bazı Alışkanlıklarımızı Acilen Bırakmalıyız

Bazı Alışkanlıklarımızı Acilen Bırakmalıyız

Bir çoğumuz başarılı olmak için zaman zaman çok farklı yöntemlere başvurabiliyoruz. Stresimizi azaltmak, motive olabilmek için meditasyonlardan, nefes tekniklerine, hobi edinmeye doğa yürüyüşlerine kadar her şeyi deniyoruz. Hayatınıza işinize yaramayacak, tam tersi sizi hedeflerinizden uzaklaştıracak alışkanlıklar eklemek yerine bazı olumsuz şeyleri analiz edip onları kaldırmayı deneyin.

10.02.2017
Özgün Baskı Sanatı

Özgün Baskı Sanatı

Özgün baskının genellikle, tuval resimleri gibi orjinal olduğu düşünülmez. Oysa ki özgün baskı teknikleri de tıpkı diğer resim sanatları gibi farklı bir üretim aracıdır. Sanatsal baskıda oluşturulan yazılar ve resimler çeşitli malzemeler ve farklı teknikler kullanılarak çoğaltılır.

03.02.2017
Yaratıcılık Doğuştan Gelmez, Geliştirilir!

Yaratıcılık Doğuştan Gelmez, Geliştirilir!

İnsanın yaratıcılığı, var olan şeyleri kullanıp buna düşünce gücünü ekleyerek yeni bir şeye dönüştürmektir. Yani insanın yaratıcılığında yoktan var edilen hiçbir şey yoktur, elimizde mevcut olanlarla mevcut olmayan şeyi oluşturma eylemidir diyebiliriz.

26.01.2017

Önceki blog yazıları

İlginizi çekebilir
Teraryum Atölyesi

Teraryum Atölyesi

İstanbul Çiçek Akademi, gündelik hayatın koşuşturmacasına bir mola vermek isteyen meraklıları, Teraryum ile tanışmaya davet ediyor. Teraryum atölyesi Bostancı'da.
200 TL