Bir demet çiçekten fazlası: İkebana - Blog - Meraklısı İçin
Bir demet çiçekten fazlası: İkebana

Bir demet çiçekten fazlası: İkebana

Peyzaj desen değil, çiçek düzenlemesinden de çok daha derin bir mevzu. Yine uzakdoğulardan gelen felsefesi de uygulaması kadar ilgi çekici bir hobi ile karşınızdayız; ikebana!

İkebana nedir?

İkebana Japon kökenli, geçmişi çok eskilere uzanan bir çiçek düzenleme sanatı. Daha önce ele aldığımız konulardan olan bonsaideki gibi bir canlı heykel olma durumu var desek yeridir.

İkebana kelimesinin anlamına gelelim. Japonca ike kelimesi canlı tutmak ve hayat vermek anlamına geliyor, bana ise çiçekler demek. İkebana sözcüğü farklı kaynaklarda "çiçekleri canlı tutmak", "çiçeklere hayat vermek" veya "yaşayan çiçekler" olarak tercüme ediliyor.

İkebana felsefesi

ikebana İkebana bir demet çiçeği rastgele vazoya koymaktan öte, sembollerle bezeli, özen gerektiren bir sanat dalı. Uygulamaya geçmeden önce bu meşgalenin ana fikri hakkında bilgi sahibi olmak bu sebeple önemli.

İkebana sanatının amacı, insanı ve doğayı birbirine yaklaştırmak, doğaya başka bir gözle bakabilmek, canlı bir düzenleme ve semboller aracılığıyla bir fikri veya duyguyu ifade etmek, mesaj vermek, hatta yaşam ve ölüm hakkında sorgulamalara yol açmak olarak özetlenebilir.

İkebana minimalizm ve sembolizmi esas alarak uygulanan bir sanattır. Halihazırda Japon kültüründe her çiçeğin sembolik bir anlamının olması ikebana sanatının doğuşuna katkıda bulunmuş olabilir. Ayrıca, ikebanada, ifade edilen anlamı desteklemesi amacıyla yalnızca canlı çiçekler değil, dal, yaprak, filiz, solmuş çiçekler, çakıl taşları gibi farklı doğal malzemeler de kullanılır. Düzenlemedeki tüm elemanların ifadeyi güçlendirmesi amaçlanır. Örneğin, çiçeklerin kendisi bugünü, tomurcuklar geleceği, tohumlar ise geçmişi simgeler.ikebana

İkebana sanatının tarihçesi

Gelelim ikebana sanatının doğuşuna ve tarihteki yerine... İkebana halis mulis Japon kültürünün en önemli öğelerinden biri olarak kabul görüyor. Kimi kaynaklarda ilk ikebana örneğinin 6. yüzyıla kadar uzandığı belirtiliyor.

İkebana 6. yüzyılda Budist tapınaklarında sunaklara konan çiçeklere gösterilen özen ve düzenlemelerin taşıdığı sembolik anlamlar aracılığıyla doğmuş. İlk zamanlarda direk sunak üzerinde yapılan çiçek düzenlemeleri, 10. yüzyıla gelindiğinde özel kaplar, saksılar veya vazolar içinde yapılarak bugünkü ikebana sunumuna yaklaşan bir görünüm kazanmış.

15. yüzyılda ikebana klasik bir üslup oluşturacak kadar yaygınlaşmış, ekollere ev sahipliği yapan bir meşgale haline gelmiş ve dini bir rutin olmaktan uzaklaşmasa da, bağımsız bir sanat formu olarak da kabul görmeye başlamış. Yüzyıllar içinde geçirdiği değişim ve gelişmelere rağmen felsefesini her daim korumuş. Yine 15. yüzyılda "rikka" adı verilen ve doğanın güzelliğini ifade etmeye odaklanan ikebana ekolü ortaya çıkmış ve her kesimden ikebana meraklıları arasında popülerleşmiş.

16. yüzyılda ikebana tasarımlarında belirgin bir sadeleşme gözlenmiş. İkebanalar giderek daha minimalist bir form kazanmaya başlamışlar. Bu dönemde sadeliği vurgulayan "nageire" ekolü yaygın olarak uygulanmış.

19. yüzyıl ise ikebana sanatının modernleşme çağı olarak görülüyor. Ülke dışından gelen farklı türlerde çiçeklerin ilk kez ikebanalarda kullanımı da bu döneme denk geliyor. Kümelenmiş çiçekler anlamına gelen "moribana" ekolü de bu dönemde ortaya çıkmış. Moribana ekolünün amacı kentleşmeye karşı bir duruş sergilemek ve şehirlerde sıkışıp kalmış park ve bahçelerin birebir küçültülerek ikebanalarda temsil edilmesini sağlamakmış.

Bugünlerde Uzakdoğu ve özellikle Japon kültürü meraklılarının mutlaka haberdar olduğu, ülkemizde pek yaygın olmasa da dünya çapında kursları, atölyeleri ve sergileri düzenlenen, oldukça ilgi gören bir sanat dalı ikebana.

Bu sanatın meraklıları da sayıca hiç azımsanacak gibi değiller. Dünya çapında yaklaşık 3000'i aşkın ikebana okulu bulunması da bunun bir işareti.

ikebana İkebana nasıl yapılır?

İkebanaya merak saranlar için, uygulamaya geçmeden önce kelimenin anlamını tekrar edelim. İkebana "çiçekleri canlı tutmak", "çiçeklere hayat vermek" ve "yaşayan çiçekler" anlamlarına geliyor. İkebana yaparken mutlaka aklınızda bulundurmanız gereken, belki de tek altın kural, bu.
İkebananın ana malzemesinin dalından koparılmış, ama canlı bir çiçek oluşu kelimenin anlamına anlam katıyor. "Dalından kopmuş çiçeği nasıl canlı tutacağım ki?" diye düşünebilirsiniz. Telaşa mahal yok, bunun da bir püf noktası var elbette.

Çiçeği diriltmeniz veya solmasına engel olmanız ne yazık ki mümkün değil. Ancak dalından koparıldıktan sonra kalan ömrünü uzatmak için yapılabilecekler yok değil. İkebananın felsefi yanı dışında, teknik beceri gerektiren kısmı da işte burada gizli.

İkebana yaparken çiçeğin damarlarındaki havanın boşaltılması, çiçeğin ömrünü uzatıyor. Bunun için çiçekler dalından koparılırken sapları su içinde kesiliyor veya eziliyor. Bu sayede çiçeğin damarlarındaki hava kabarcıklar haline dışarı çıkmış oluyor. Bu uygulama damarlarda hava yerine su akışının sağlanması için gerekli.

Çiçekler ömürlerini uzatacak şekilde kesildikten sonra "kenzan" adı verilen üzeri çivili bir taşıyıcıya saplanarak düzenlemeye başlanıyor. Kenzan bulunması kısmen zor ve oldukça pahalı bir malzeme. Bu yüzden kenzan yerine çiçek mantarı veya strafor da yaygın olarak kullanılan malzemelerden.

Geriye içinizdeki sanatsal coşkuyu ve ifade edilmeyi bekleyen duyguları bu malzemeleri biraraya getirerek ikebanada yansıtmak kalıyor. Sembolizmi ve felsefesi de uygulaması kadar ilginç ve ilham verici olan ikebana, bir yandan da meditatif bir eyleme dönüşüyor.

Yeni başlayan ikebana meraklılarına tavsiyeler

  • İlk ikebana uygulamalarınızı pahalı ve bakımı zor çiçekler kullanarak yapmaktan kaçının. Örneğin, orkideleri uzmanlık döneminize saklayıp, krizantem kullanmayı tercih edebilirsiniz.ikebana
  • İkebanaların suyunu sık sık değiştirmek, çiçeklerinizin ömrünü uzatacaktır.
  • Ayrıca ikebananızın suyuna bir damla klor damlatırsanız çiçeklerin solmasını geciktirebilirsiniz.
  • Kullanacağınız çiçeklerin tamamen açmış çiçeklerden ziyade, gonca ve tomurcukları olan dallardan seçmeye dikkat edin. Böylece ikebananız tamamlanır tamamlanmaz solmaya değil, çiçekler açmaya başlar. Bu da ömrünü uzatır.
  • Bildiğiniz çiçeklerle başlayın ama keşif yapmayı da ihmal etmeyin. Papatya ve gülden ötesini de araştırın öğrenin. Yeni çiçeklerle tanışmak için ikebana hobisinden güzel bahane mi olur?
  • Marjinal formlardaki vazo ve kapları da deneyim kazandıktan sonra kullanmanızı öneriyoruz. Basit ve sade tasarımlarla başlayın.
  • Junichi Kakizaki, Mokichi Okada, Shogo Kariyazaki, Kosen Ohtsubo gibi dünyaca ünlü ikebana sanatçilarının eserlerini inceleyin.
  • Sadece kendinize çalışmayın. Kişilere özel olarak yapacağınız ikebanalarla hem becerilerinizi geliştirebilir hem de sevdilerinize hediye edebilirsiniz.ikebana
  • Türkiye'de henüz pek sık rastlanan bir şey değil ama, yurtdışına çıktığınızda denk geldiğiniz ikebana sergilerini görmeden dönmeyin.
  • Özellikle yabancı dilde pek çok ikebana kitabı bulabilirsiniz. Dilini anlamasanız bile, görsel bir ders kitabı olması bakımından arşivinize eklemenizde fayda var. Bu kitapları internetten kolayca sipariş edebilirsiniz.
  • Ve tabi ki her dem elimizin altındaki internet. Meraklıların buluşma noktası olan ikebana forumları, sosyal medya grupları, uygulama videoları ve daha nicesi keşfinizi bekliyor.

3651 kez okundu.

Son Blog Yazıları

Kartpostalları Hatırlayan Kaldı Mı?

Kartpostalları Hatırlayan Kaldı Mı?

İşten eve geldiğimizde posta kutumuzda bir kartpostal bulmak nasıl bir gülümseme sebebiydi. Yılbaşlarını, bayramları anlamlandıran o kartpostalların arkasına yazılmış kısacık mesajlardı.

09.12.2016
Tatlı Bir Hikaye: Çikolata

Tatlı Bir Hikaye: Çikolata

Çikolata denildiğinde bile insan bir mutlu oluyor sanki, çikolatanın mutlulukla kesinlikle bir ilgisi var zaten orasını tartışmıyoruz bile ! :)

06.12.2016
Kış'ın Keyfini Nerede Çıkarmalı?

Kış'ın Keyfini Nerede Çıkarmalı?

Bu mevsimde koşa koşa sıcacık evlerimize gitmek, pijamalarımızı giyip keyif yapmak isteriz genellikle. Ama öyle evlere kapanıp havaların ısınmasını bekleyerek kışı geçirmek olmaz, bu mevsimin tadını çıkarmayı da bilmek lazım.

28.11.2016
Su ile Nasıl Tedavi Olabiliriz?

Su ile Nasıl Tedavi Olabiliriz?

Su, vücut ve ruh sağlığımızın anahtarıdır. Susuz kaldığımızda organlarımız yeterli çalışmaz, kendimizi zayıf ve uyuşuk hissederiz. Oysa vücudumuzun düzgün ve verimli çalışması için yapabileceğimiz şeyler vardır. Bunlardan en kolay olanı da sabah uyandığımızda su içmektir.

16.11.2016
Kendin Yap! 7 - Rengarenk Defterler

Kendin Yap! 7 - Rengarenk Defterler

Ne kadar ileri teknolojiye sahip olursak olalım defterler hayatımızın bir köşesinde mutlaka hala bulunuyor. İster not defteri olsun, ister ajanda, okul defteri, eskiz defteri veya günlükler..

10.11.2016
Doğa'nın Özgür Bitkisi Air Plant (Hava Bitkisi)

Doğa'nın Özgür Bitkisi Air Plant (Hava Bitkisi)

Baharın gelmesine daha çok var ancak bahçe sanatları içinde farklı bir güzelliği olan air plant yani hava bitkileri bize ilham getirdi. Çiçek meraklılarına, henüz tanışmayanlara bu ilginç bitki türünü, nasıl yetiştirildiğini ve inceliklerini anlatmak sizi bu doğanın özgür bitkisiyle tanıştırmak istedik.

04.11.2016
Yeni Evlenenler Mobilyalarını Nasıl Seçmeli?

Yeni Evlenenler Mobilyalarını Nasıl Seçmeli?

Evlenmek yeni bir hayat bir yuva kurmak çok güzel şeyler bunlar ancak evliliğe giden bu yol biraz çetrefilli. Bu süreçteki tüm hazırlıklar heyecanlı ve keyifli olduğu kadar stresli de geçebiliyor.

27.10.2016
Su Kabağı Nasıl Abajur Oluyor?

Su Kabağı Nasıl Abajur Oluyor?

Doğadan gelen neredeyse her malzeme ile bir sanat eserine dönüşebiliyor. Su kabağı da bunlardan biri. Bu güzel dekoratif abajurlar nasıl yapılıyormuş acaba, oymacılık sanatı nereden çıkmış, bu abajurlardan kendimiz de yapabiliyor muyuz bir bakalım.

19.10.2016
Kendin Yap Projeler İle Tüketme Üret!

Kendin Yap Projeler İle Tüketme Üret!

Evinizi bambaşka bir havaya sokmak düşündüğünüz gibi masraflı olmayabilir. Artık klasik ev dekorasyonları yerine farklı objeleri ve malzemeleri amaçları dışında kullanarak yeni bir şey yaratmak çok daha farklı ve dinamik bir hava katıyor evlerimize.

12.10.2016
Meraklısı İçin Astroloji; Burçların Gizemi

Meraklısı İçin Astroloji; Burçların Gizemi

Astroloji uçsuz bucaksız bir alan ama bir çoğumuzun özellikle de kadınların en sevdiği konulardan biri :) Astrolojinin en belirgin özelliği sonradan yaşanacak olası olumlu ya da olumsuz gelişmelerin önceden habercisi olması ve hatta önlem alınmasını sağlayan uyarıcı bir etkiye sahip olduğunun düşünülmesi.

05.10.2016

Önceki blog yazıları

İlginizi çekebilir
Teraryum Atölyesi

Teraryum Atölyesi

İstanbul Çiçek Akademi, gündelik hayatın koşuşturmacasına bir mola vermek isteyen meraklıları, Teraryum ile tanışmaya davet ediyor. Teraryum atölyesi Bostancı'da.
200 TL
Reklam, Dizi ve Sinema Oyunculuğu Eğitimi

Reklam, Dizi ve Sinema Oyunculuğu Eğitimi

Kamera önü oyunculuk konusunda sektörün ihtiyaçlarına göre düzenlenmiş bir müfredat ile, uzman eğitmenlerden ders almak istiyorsanız Atölye Ayla Algan'ın düzenlediği bu eğitime katılabilirsiniz.